ด้วยที่ชอบเรื่องสบาย ๆ เวลาดูภาพยนตร์ก็จะชอบภาพยนตร์ที่ดูแล้วสนุกสนาน มีความสุข โดยเฉพาะภาพยนตร์เพลงจะชอบมาก เวลาไปเลือกซื้อวีซีดีหรือดีวีดี (ภาพยนตร์) จะเลือกภาพยนตร์เพลงก่อนภาพยนตร์แนวอื่น ๆ (แม้ว่าจะสามารถดูได้ทุกแนวก็ตาม) จริง ๆ แล้วหากเป็นไปได้ น่าจะไปชมภาพยนตร์ในโรงใหญ่ ซึ่งจะได้อรรถรสมากกว่า ภาพตระการตา ระบบแสงเสียงเซอร์ราวด์  แต่เนื่องจากภารกิจเยอะ การเฝ้าติดตามความเคลื่อนไหวของภาพยนตร์ตามโรงภาพยนตร์ใหญ่ ๆ จึงน้อยลง จึงได้แต่ซื้อหาภาพยนตร์แผ่นซึ่งอาจเป็นวีซีดีหรือดีวีดีแทน ซึ่งที่ผ่าน ๆ มาก็ซื้อหารวบรวมไว้พอสมควรทีเดียว

West Side Story

To Sir With Love

Love Story

Raise Your Voice

Mr. Holland's Opus

ภาพยนตร์เพลงที่หามามีมากมายหลายเรื่อง อาทิ  “West Side Story” (1961), “To Sir With Love” (1967), “Love Story” (1970), “Sister Act” (1992), “Sister Act 2: Back to the Habit” (1993), “Raise Your Voice” (2004) และ  “Mr. Holland’s Opus” (1995)เป็นต้น  คำว่า “ภาพยนตร์เพลง” ที่ว่า เท่าที่ดูจะมีเพียง “West Side Story” ที่มีลักษณะเป็นภาพยนตร์ที่มีเพลงจำนวนมาก โดยไม่เน้นที่เนื้อหาสาระเท่าใด ส่วนเรื่องอื่น ๆ จะแทรกเพลงตามเวลา ตามโอกาส ที่สอดคล้องกับเรื่องราว บางเรื่อง เช่น “To Sir With Love” และ “Love Story” มีเพลงเด่นที่เป็นแก่นแท้ของเรื่องที่ทำให้คนทั่วบ้านทั่วเมืองรำลึกถึงภาพยนตร์เรื่องนั้น ๆ ทันที อาทิเพลง “To Sir With Love” ที่ร้องโดย LuLu ทำให้รำลึกถึงคุณครูคนเก่งที่เป็นคุณครูผู้เสียสละ ที่แสดงโดย Sidney Poitier  และเพลง  “(Where Do I Begin?) Love Story” ร้องโดย Andy Williams ทำให้รำลึกถึงโศกนาฏกรรมแห่งความรักของชายหนุ่ม-หญิงสาวจากภาพยนตร์เรื่อง  “Love Story”  ซึ่งเมื่อใดที่ได้รับฟัง จะเกิดความเศร้าสะเทือนใจไปกับพระเอก นางเอก อย่างสุดซึ้ง และทุกคนก็จะจำได้ถึงพระเอก-นางเอก สุดฮิตในตอนนั้น (ปี ค.ศ. 1970 หรือ พ.ศ. 2513) คือ Ryan O’Neal แสดงเป็น Oliver Barrett และ Ali MacGraw แสดงเป็น Jennifer Cavalleri (Jenny)  เรื่องและเพลง “Love Story” นอกจากจะทำให้คนรำลึกถึงภาพยนตร์รักที่ไม่สมหวัง (นางเอกตายตอนจบ เพราะโรคลูคีเมีย) แล้ว  ยังทำให้วงการฮอลลีวู้ดมีประโยคเด็ดใช้ 1 ประโยคสำคัญ ที่ว่า “Love means never having to say you’re sorry”  ซึ่งผู้เขียนบทภาพยนตร์ต่อ ๆ มามักนิยมใช้อีกสำนวนหนึ่ง

Sister Act ภาค 1

Sister Act ภาค 2 นักเรียนหญิงคนนี้เป็นนักเรียนที่มีเสียงดีมาก แต่มารดาไม่ต้องการให้เป็นนักร้อง เธอจึงหนีจากบ้านไปประกวดร่วมกับเพื่อน ๆ

ภาพยนตร์เพลงที่ผู้เขียนดูบ่อย ๆ โดยไม่เบื่อคือ “Sister Act” และ “Sister Act 2: Back in the Habit” ที่แสดงโดย Whoopi Goldberg เพราะดูแล้วทำให้มีความสุขและเกิดกำลังใจในการต่อสู้ชีวิต นอกจากเพลงเพราะ ๆ ที่ได้ชม ได้ฟังจนจุใจแล้ว ภาพยนตร์ทั้งสองภาคยังให้ข้อคิด ความเห็น ที่น่าสนใจอีกด้วย

“Sister Act” ภาค 1 เป็นการปูพื้นให้รู้จักกับนักร้องสาวผิวหมึกนามเดอโลรีส (นำแสดงโดยวูปี้ โกลด์เบิร์ก)  ซึ่งร้องเพลงในสถานคาซิโน “รีโน”  รัฐเนวาดา แต่เนื่องจากเธอได้พบเห็น “วินเซนต์” เจ้าพ่อมาเฟียกับพรรคพวก สังหารคนขับรถ โดยกล่าวหาว่าเป็นสายของตำรวจ กลุ่มมาเฟียจึงตามล่าเธอ เดอโลรีสหนีไปพึ่งตำรวจ นายตำรวจเซาเธอร์จึงพาเธอไปซ่อนตัวในโบสถ์แคธเธอรีน ซึ่งเป็นโบสถ์ของแม่ชีนิกายโรมันคาธอลิก ณ จุดนี้จึงทำให้เกิดแม่ชีผิวดำขึ้นมาคนหนึ่ง มีชื่อว่า “ซิสเตอร์ แมรี แคลเรนซ์” ซึ่งภาคภาษาไทยเรียกว่า แม่ชีฉีเฉาก๊วย  และเนื่องจากแม่ชีคนนี้ถนัดเรื่องการร้องเพลง เธอจึงนำมาใช้กับการดำรงชีวิตในโบสถ์ โดยการแนะนำให้แม่ชีคนอื่น ๆ ได้เปลี่ยนแปลงวิธีการร้องเพลงสวดในโบสถ์ จากการร้องที่น่าเบื่อหน่าย กลายเป็นการร้องที่พร้อมเพรียง สนุกสนาน มีชีวิตชีวา ทำให้ประชาชนสนใจเข้าโบสถ์กันอย่างล้นหลาม

แม่ชีปลอม (เดอโลรีส) กำลังกำกับการร้องเพลงของแม่ชี (Sister Act ภาค 1)

“Sister Act” ภาค 1 มีเพลงเพราะ ๆ มากมาย อาทิ “The Lounge Medley”, “(Love Is Like a) Heat Wave”, “My Guy”, “I Will Follow Him”, “Hail Holly Queen”, “My Guy (My God)”, “Shout”, “If My Sister’s in Troble” เป็นต้น ในช่วงแรก ๆ ที่เดอโลรีสร้องในคลับ จะเป็นเพลงสนุก ๆ สำหรับชาวบ้าน พอเข้ามาอยู่ในโบสถ์นางชีหรือคอนแวน ลักษณะของเพลงจึงกลับกลายเป็นเพลงสวดไป แต่ในฐานะที่เดอโลรีสเป็นนักร้องจากแหล่งบันเทิง จึงมองเห็นว่าการร้องเพลงในโบสถ์ของเหล่าแม่ชีต่าง ๆ นั้น ต่างคนต่างร้อง ไม่มีความพร้อมเพรียงกัน เธอจึงอบรมเรื่องการร้องเพลงให้ใหม่ ทำให้ทุกคนร้องเพลงได้ด้วยความมั่นใจ ประสานเสียง และพร้อมเพรียงกัน โดยไม่ลืมแทรกความกระตือรือร้น อารมณ์ และความสนุกสนานลงไปในเพลง ซึ่งทำให้การนำเสนอเพลงสวดไม่น่าเบื่ออีกต่อไป 

สำหรับ “Sister Act 2: Back in the Habit” กลุ่มแม่ชีเจ้าเก่า ได้เชื้อเชิญให้เดอโลรีส ซึ่งกลายเป็นนักร้องในลาสเวกัส  ไปเป็นครูสอนดนตรีให้กับเด็กในโรงเรียนมัธยม “เซนต์ ฟรานซิส” ซึ่งเป็นโรงเรียนในเครือเดียวกับโบสถ์แม่ชี เดอโลรีสจำต้องแต่งชุดนางชีเหมือนภาคแรกอีกครั้ง ในภาคนี้ไม่มีส่วนใดเกี่ยวข้องกับเจ้าพ่อมาเฟีย แต่เกี่ยวข้องกับวิธีจัดการศึกษาด้านดนตรีโดยเฉพาะ ในภาคนี้จะเห็นว่าเดอโลรีสพยายามจะสร้างความเข้าใจแก่เด็กนักเรียนทั้งหลายว่า “เพลง” และ “ดนตรี” มิใช่มีเฉพาะ “เพลงแร็ป” แต่เพียงอย่างเดียว แต่วงการเพลงและดนตรีมีเพลงและดนตรีมากมายหลายประเภท ซึ่งผู้เรียนจำต้องศึกษาและทำความเข้าใจให้ครบถ้วน และในเรื่องการร้องเพลง ผู้ร้องควรทราบโทนเสียงของตนว่าเป็นโทนเสียงประเภทใด ธรรมชาติสร้างให้มนุษย์มีโทนเสียงที่แตกต่างกัน บางคนมีเสียงต่ำ บางคนมีเสียงระดับปานกลาง และบางคนมีเสียงสูงแหลม นอกจากนั้น คุณภาพของเสียงระหว่างชายและหญิงก็มีการแบ่งที่แตกต่างกัน คือ ชายที่มีระดับเสียงสูง เรียกว่า Tenor ระดับกลาง เรียกว่า Baritone และระดับต่ำ เรียกว่า Bass ส่วนผู้หญิงที่มีระดับเสียงสูง จะเรียกว่า Soprano ระดับเสียงกลาง เรียกว่า Mezzo Soprano และระดับเสียงต่ำ เรียกว่า Contralto เมื่อแยกแยะคนออกตามโทนเสียง ก็จะสามารถฝึกให้คนนั้น ๆ สามารถร้องเพลงได้ตามความสามารถ ซึ่งมีประโยชน์ต่อการร้องเพลงประเภทเพลงประสานเสียงได้เป็นอย่างดี นอกจากนั้น เดอโลรีสยังสอนเกี่ยวกับวิธีการร้องเพลงที่ถูกต้อง เช่น ควรร้องเพลงอย่างเต็มเสียง ร้องออกมาจากปอด ใช้พลังเสียงอย่างเต็มที่ ควรฝึกหัดร้องจนจำเนื้อเพลงได้จนขึ้นใจ เป็นต้น ซึ่งในกรณีนี้ก็เป็นเสมือนกับการสอนวิชาขับร้องนั่นเอง

ในภาค 2 ผู้เขียนประทับใจช่วงท้ายที่เดอโลรีส สนับสนุนให้นักเรียนตั้งวงไควร์ (วงประสานเสียง) และไปแข่งขันกับโรงเรียนอื่น ๆ จนสามารถเอาชนะได้อย่างสมภาคภูมิ ประเด็นที่สามารถเอาชนะโรงเรียนอื่นก็คือ “ต้องร้องและแสดงอย่างเป็นธรรมชาติ ไม่ต้องลอกเลียนใคร” ซึ่งเข้าเป้านักเรียนของเธอ ที่ส่วนใหญ่ชอบ “เพลงแร็ป” แต่เมื่อนำเพลงแร็ปมาผสมผสานกับเพลงสไตล์ดั้งเดิม (เพลงสวดดั้งเดิม) จึงทำให้เกิด “นวัตกรรมใหม่” และนั่นจึงทำให้ได้รับรางวัลชนะเลิศ

นักเรียนชายที่ร้องนำเพลง Oh Happy Day

ในภาคนี้มีเพลงเพราะ ๆ หลายเพลง อาทิ “Oh Happy Day”, “His Eye Is on the Sparrow”, “A Deeper Love”, “Wandering Eyes”, “Joyful, Joyful” ฯลฯ

แม้ว่าภาพยนตร์ “Sister Act” และ “Sistert Act 2” จะไม่ได้รับรางวัลทรงเกียรติใด ๆ แต่หากมองในเชิงคุณค่าทางด้านศิลปะและการดนตรีแล้ว น่าจะกล่าวได้ว่า ภาพยนตร์ทั้งสองเรื่องนี้มีคุณค่าต่อการเรียน การสอน และการซาบซึ้งในคุณค่าของดนตรีได้เป็นอย่างดี ดังคำกลอนของท่านสุนทรภู่ที่ว่า อันดนตรีมีคุณทุกอย่างไป ย่อมใช้ได้ดังจินดาค่าบุรินทร์ นั่นแหละ

บางคน (โดยเฉพาะผู้เขียน แก่แล้ว อาจไม่มีอะไรใหม่ ๆ) ก็อาจจะขุดความรู้ ประสบการณ์ หรือ “อะไรเก่า ๆ” เอามาเล่าใหม่ ให้คนได้รับรู้ ใครที่ชอบดู ชอบฟัง ก็ดูได้ ฟังได้ ตามอัธยาศัย ไม่ว่ากัน หรือบางคนไม่ชอบอะไรเก่า ๆ ก็ผ่านเลยไป ก็ไม่มีการบังคับกันนี่นา

ภาพยนตร์ "The Social Network"

พอได้ดูภาพยนตร์เรื่อง “The Social Network” ไปแล้ว ก็หวนมาศึกษาว่า คุณมาร์คนี่เป็นใคร (หมายถึง Mark Zuckerberg ผู้คิดริเริ่ม Facebook) เขาทำอะไรบ้าง มีเรื่องราวเหมือนกับในภาพยนตร์หรือเปล่า (ทราบว่าได้รางวัล Golden Globe Awards ไปแล้ว หลายรางวัล อีกไม่นานก็จะเข้าชิง Oscars) จึงอยากรู้ว่า จริง ๆ แล้ว คนสำคัญ ๆ หน่วยงานสำคัญ ๆ เขาเอา Facebook ไปทำอะไรบ้าง  ในตอน 2 ได้เล่าให้ฟังแล้วว่า คุณมาร์ค กับท่านประธานาธิบดีโอบามา เขาใช้ Facebook ทำอะไร ในตอน 3 ก็เลยสำรวจเพิ่มเติมอีกเล็กน้อย ว่า ในองค์กรใหญ่ ๆ เขาเอา Facebook มาทำอะไรบ้าง

ลองเช็คไปที่ Facebook ของทำเนียบประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา หรือทำเนียบขาว อาจเข้าผ่านเว็บไซต์ทำเนียบขาวที่ http://www.whitehouse.gov    หรือเข้าตรงที่ http://www.facebook.com/WhiteHouse   (คือเราจะทำอะไร ก็ต้องทำที่มันใหญ่ ๆ ระดับโลกไปเลยนะ!) ก็จะพบว่า หน้า Facebook ของทำเนียบขาว เขาจะมีข้อมูลหลายอย่าง คือ มีข้อมูลเกี่ยวกับ Wall (กระดานข้อความ ข้อมูลประกอบด้วย The White House + Others; Just the White House; Just Others); Info [ให้ข้อมูลเกี่ยวกับสถานที่ตั้ง (1600 ถนนเพนซิลเวเนีย อเวนิว วอชิงตันดีซี 20500) และเว็บไซต์ประเภทต่าง ๆ ของทำเนียบขาว มีทั้ง เว็บไซต์ปกติ flickr, twitter, myspace, YouTube และ Facebook] (จะเห็นได้ว่า ทำเนียบขาวเขามีเครื่องมือสื่อสารประเภท Open Source มากมาย ซึ่งเดาว่าเขาคงมอบหมายให้เจ้าหน้าที่หลาย ๆ คน รับผิดชอบเว็บเหล่านั้น เพื่อจะได้เผยแพร่ข่าวสารข้อมูลได้อย่างทันท่วงที); Welcome [เป็นข้อมูลเริ่มต้นของทำเนียบขาว โดยจะมีข้อมูลเกี่ยวกับ Photo of the Day, Recent Blog Post (Blog ที่โพสต์ไว้ สามารถดูย้อนหลังได้ถึงเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2009), Upcoming Online Events (อีเวนต์ใหม่ ๆ ที่เกิดขึ้น) และ Featured Wall Comments (คำวิพากษ์วิจารณ์ของประชาชนที่มีต่อรัฐบาลสหรัฐฯ]; Video (คลิปวิดีโอสั้น ๆ เกี่ยวกับกิจกรรมต่าง ๆ ของทำเนียบขาว); Photos (รูปภาพของประธานาธิบดีโอบามา และกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับทำเนียบขาว) และ Notes (หัวข้อข่าวหรือประเด็นข่าวสั้น ๆ ของทำเนียบขาว ซึ่งยกขึ้นมาเพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนทั่วไป ทั้งชาวอเมริกัน หรือคนทั่วโลกได้วิพากษ์วิจารณ์ให้ความคิดเห็น ซึ่งน่าสนใจทีเดียว คือ ใครจะด่าก็ได้ จะชมก็ได้ ไม่ว่ากัน เพื่อองค์กรจะได้ทราบว่าชาวบ้านชาวเมือง หรือคนทั่วโลกเขาคิดอย่างไรกับประเด็นนั้น ๆ)  และในปัจจุบัน (30 มกราคม 2554) มีคนลงทะเบียนเป็นเพื่อนกับ Facebook ของทำเนียบขาวรวม 891,533 คน ซึ่งถือว่าไม่เลวทีเดียว

White House

ประธานาธิบดีบารัค โอบามา เจรจากับ นายกรัฐมนตรีของอิรัค (Nouri al-Maliki) ณ กรุงแบกแดด วันที่ 7 เมษายน ค.ศ. 2009 (ภาพทางการของทำเนียบขาว ถ่ายภาพโดย Pete Souza)

Facebook ของรัฐบาลไทย คือ http://www.facebook.com/ThaiKhuFah  มีสมาชิกรวม 11,123 คน (สถิติวันที่ 30 มกราคม 2554) มีหน้าเริ่มต้นที่ Thai Khu Fah นำเสนอรูปทำเนียบรัฐบาลไทยหรือ “ไทยคู่ฟ้า” มีลิงก์ให้กด ติดตามข้อมูลจาก F (Facebook) “Like เพื่อติดตามข่าวสารของรัฐบาล”  และปุ่มถัดไป เป็น twitter ซึ่งพบว่ามีข้อมูลมากมายทีเดียว

ตึกไทยคู่ฟ้า ทำเนียบรัฐบาล ของประเทศไทย

ข้อมูล Wall (กระดานข้อความ เป็นข้อมูลสั้น ๆ ที่จัดทำโดยทำเนียบรัฐบาลไทย และบางข่าวอาจมีมีลิงก์ด้วย ที่สำคัญคือทุกข่าวเปิดโอกาสให้ประชาชนสามารถแสดงความคิดเห็นได้ เช่นเดียวกับของทำเนียบขาว); Info (ให้ข้อมูลเกี่ยวกับสถานที่ตั้ง และเว็บไซต์ต่าง ๆ ของทำเนียบรัฐบาล รวมทั้ง Facebook แต่เป็นที่น่าสังเกตว่า รัฐบาลไทยมีการใช้ตัว Open Source ค่อนข้างน้อย คือมีเพียง Facebook กับ twitter เท่านั้น อาจมีการใช้ตัวอื่น ๆ เพิ่มขึ้นก็ได้ หากมีคนทำ); Photos (อัลบั้มรูปภาพ ดีแล้ว และอาจมีเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ มีข้อดีคือในแต่ละรูปมีคำบรรยายไว้ด้วย ทำให้ทราบว่า ใคร ทำอะไร ที่ไหน เมื่อไหร่ ซึ่งพบว่า Facebook ของชาวบ้านทั่วไป มักนิยมโชว์รูปของตนเองและพรรคพวก แต่ไม่ค่อยบอกว่าไปถ่ายที่ไหน เมื่อไหร่ เนื่องในโอกาสไหน ดู ๆ แล้วก็จะรู้เพียงว่า รูปดีไม่ดี สวยไม่สวย แต่ไม่รู้ว่ามันเกี่ยวข้องกับตัวเจ้าของ Facebook ยังไง; Notes (ประเด็นข่าวและรายละเอียดสั้น ๆ สองสามบรรทัด ก็ OK) ส่วน Video ยังไม่มีข้อมูลใด ๆ ในขณะนี้  โดยสรุปของรัฐบาลไทยก็คือ ใช้ได้ แต่ควรเพิ่มข้อมูลให้มากขึ้น ทั้งข้อความ ภาพ เสียง และวิดีโอ (จะได้แข่งกับทำเนียบขาวเขาไง?)

วิวสวย ๆ ของ Harvard University

ลองดูมหาวิทยาลัยอันดับต้น ๆ ของโลก คือมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด [Harvard University – สถาบันการศึกษาของคุณมาร์คเขา (Mark Zuckerberg)] พบว่า Facebook ของมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด (http://www.facebook.com/Harvard)  มีคนถูกใจหรือเป็นสมาชิกถึง 220,414 คน (สถิติวันที่ 30 มกราคม 2554) ข้อมูลจะตั้งไว้ที่หน้า Welcome! (จะประกอบด้วยข้อมูล แนะนำมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด และมี Quick Links อีกหลายส่วนคือ เว็บไซต์ของมหาวิทยาลัย; ข่าวประจำวันของมหาวิทยาลัย ซึ่งลิงก์ไปยังหนังสือพิมพ์ข่าวประจำวันที่เรียกว่า Harvard Gazette; Admissions & Financial Aid (การลงทะเบียน ค่าใช้จ่าย และทุนสนับสนุนการศึกษา); Alumni Affairs and Development (ข่าวคราวและภารกิจของศิษย์เก่า); The Harvard Guide (เว็บไซต์ที่เกี่ยวกับบุคคล สถานที่ ประวัติของมหาวิทยาลัย นักศึกษา คณาจารย์ คณะ/สถาบัน รวมทั้งรูปภาพภูมิทัศน์ต่าง ๆ ภายในมหาวิทยาลัย) นอกจากนั้นยังมีการลิงก์ไปยังโปรแกรมอื่น ๆ ได้แก่ YouTube, iTune U (เว็บไซต์ที่ให้บริการข้อมูลคำบรรยายในชั้นเรียน บทเรียนภาษาอังกฤษและภาษาอื่น ๆ และสื่อการเรียนต่าง ๆ ซึ่งนักศึกษาสามารถดึงข้อมูลไปใช้ได้โดยใช้ iPhone หรือ iPod), twitter และ Foursquare  

สำหรับข้อมูลปกติคือ Wall (กระดานข้อความ ส่วนใหญ่มหาวิทยาลัยจะเขียนข้อความสั้น ๆ สองสามบรรทัด ข้อความหรือข่าวสารบางชิ้นจะมีลิงก์ไปยังข่าวสารต้นฉบับ); Info (ให้ข้อมูลเกี่ยวกับสถานที่ตั้ง เว็บไซต์ Facebook เว็บไซต์ข่าวประจำวัน และข้อมูลเกี่ยวกับการลงทะเบียนและแหล่งทุน); Photos (รูปภาพเกี่ยวกับบรรยากาศและกิจกรรมต่าง ๆ ในมหาวิทยาลัย มีคำอธิบายสั้น ๆ ประกอบ); RSS/Blog (บทความและบล็อกที่น่าสนใจที่ควรเผยแพร่) และลิงก์ที่เกี่ยวข้อง

ดังนั้น หากมองจากการใช้ Facebook ของมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดแล้ว จะเห็นว่า Facebook ของมหาวิทยาลัย จะให้ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับเรื่องราวต่าง ๆ ของมหาวิทยาลัยค่อนข้างมาก ทั้งข้อความ ภาพ เสียง และภาพเคลื่อนไหว ซึ่งช่วยเสริมให้การประชาสัมพันธ์ของมหาวิทยาลัยมีความสมบูรณ์มากขึ้น

จึงได้ข้อคิดว่า หากเข้าใจวิธีการใช้ Facebook อย่างชัดเจนแล้ว เราจะสามารถนำเครื่องมือตัวนี้ไปใช้งานให้เป็นประโยชน์แก่ตนเองและองค์กรได้อย่างมหาศาล  ปัญหาจึงมีเพียงว่า เรามีความขยันในการจัดเตรียมข้อมูลอย่างถูกต้อง เหมาะสม และทันสมัย ทันเหตุการณ์ แล้วหรือยัง?

Facebook มีวิธีการใช้ที่สะดวกและง่ายดายอย่างยิ่ง เพียงแต่มีบัญชี E-mail ของตนเอง ก็สามารถลงทะเบียนใช้งานได้อย่างรวดเร็ว จากวัตถุประสงค์ดั้งเดิมของมาร์คคือ การรวมรวมทำเนียบนาม (Directory) ของนักศึกษา นักเรียน และขยายวงไปยังบุคคลกลุ่มต่าง ๆ ดังนั้น สิ่งที่สมาชิก Facebook ทุกคนต้องนำเสนอในระเบียนข้อมูลของตนก็คือ ชื่อ นามสกุล หรืออาจเป็นนามแฝง รูปภาพประจำตัว รูปภาพอื่น ๆ ของตนเอง วิดีโอและข้อมูลอื่น ๆ เช่น วัน เดือน ปี เกิด ความสนใจ ความถนัด งานอดิเรก กิจกรรมต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง เป็นต้น สิ่งสำคัญของ Facebook ประการหนึ่งก็คือ การแสดงบทบาทการเป็น “สื่อกลาง” ในการติดต่อสื่อสารระหว่างบุคคล ดังนั้นจึงมีทั้งการ post ข้อความ การวิพากษ์วิจารณ์ข้อความ หรือความคิดเห็น รวมขยายไปถึงการ comment รูปภาพ วิดีโอ และสิ่งอื่น ๆ ที่มีคนนำขึ้นบนหน้าต่าง Facebook นอกจากนั้นยังรวมไปถึงการแสดงความเห็น “ชอบใจ” หรือ “ไม่ชอบใจ” อะไรต่าง ๆ ที่เพื่อนฝูงนำเสนอขึ้นมาอีกด้วย

สิ่งที่เจ้าของหน้าต่าง Facebook ชอบหรือถูกใจ จะมีการแสดงบนหน้าต่าง Facebook ของตน รวมทั้งจำนวนเพื่อนฝูงที่เจ้าของหน้าต่างยอมรับเป็นเพื่อน ซึ่งถ้ามีเพื่อนฝูงมาก น่าจะแสดงให้เห็นว่า คน ๆ นั้น “Popular” กระมัง?

จากไอเดียของมาร์ค จะเห็นว่า คนทั่วโลก ทุกชาติ ทุกภาษา สามารถติดต่อสื่อสารกันได้ เป็นเพื่อนกันได้ มีการ “แชร์” ความคิดความเห็น แชร์รูปภาพ วิดีโอ รวมทั้งอาจมีการ “แช็ท” กันแบบทันทีทันใด และทราบว่าในอนาคตอันใกล้กำลังจะมีฟังชั่นก์ E-mail ด้วยนะคุณ

ดังนั้น ใครอยากใช้งาน Facebook ก็รีบ ๆ ลงทะเบียน และลองใช้ดูนะ!

อย่างไรก็ตาม ผู้เขียนลองเข้าไปสังเกตการใช้งาน Facebook ของบุคคลต่าง ๆ พบว่า คนส่วนใหญ่ยังใช้งาน Facebook เพียงเล็กน้อยเท่านั้น ยังไม่ได้ใช้งานมันอย่างเต็มประสิทธิภาพ คือใช้มันเป็นเพียงเวทีหรือหน้าต่างสำหรับพบปะ พูดคุยกันเพื่อนแบบผิวเผินเท่านั้น เช่น อาจพูดจาทักทายกันสักประโยค สองประโยค หรือ comment กันคำสองคำ ซึ่งอาจจะยังเข้าใจได้ไม่ชัดเจนว่าคืออะไร

Mark Zuckerberg

ผู้เขียนจึงลองเช็คดูกับหน้า Facebook ของคนดัง ๆ บางคนว่าใน Facebook ของเขามีอะไรบ้าง หรือเขา post อะไร เริ่มจากตัวเจ้าของ คือ คุณมาร์ค (Mark Zuckerberg) (http://www.facebook.com/markzuckerberg) มาเลยทีเดียว พบว่า คุณมาร์คเขาจะเน้นข้อมูลของตนเองมากที่สุด มีทั้งข้อมูลข้อความ รูปภาพ วิดีโอ และมีเพื่อนทั้งหมดถึง 2,277,152 คน (ข้อมูลวันที่ 23 ธันวาคม 2553) และเขาบอกเจตนาของตนเองในการสร้าง Facebook ไว้ว่า “I’m trying to make the world a more open place by helping people connect and share” คือ สร้าง Facebook เพื่อการติดต่อสื่อสารและการแบ่งปันซึ่งกันและกันของคนในโลกนี้นั่นเอง

Barack Obama

อีกท่านหนึ่งที่เช็คดูคือ Barack Obama (http://www.facebook.com/barackobama) พบว่า ข้อมูลประกอบด้วย ข้อมูลส่วนตัว [ตำแหน่งทางการเมือง วันเกิด บอกวัน เดือน ปี แบบเปิดเผย (4 สิงหาคม 1961) รายละเอียดเพิ่มเติม ได้แก่ เว็บไซต์ สถานภาพการสมรส ศาสนา ความสนใจ เพลงโปรด ภาพยนตร์เรื่องโปรด หนังสือโปรด รายการทีวีโปรด คำพูดที่ชื่นชอบ ประวัติการทำงาน และข้อมูลทางการศึกษา] มีรูปภาพและวิดีโอหลายอัลบั้ม และที่น่าสนใจคือมี OFA Store (Organizing for America Store) ซึ่งคงเป็นร้านขายของที่ระลึกของทำเนียบประธานาธิบดี ซึ่งจะมีการขายเสื้อยืด หมวก แก้วน้ำ โปสเตอร์ การ์ด ขวดน้ำ ถุงผ้า ฯลฯ ซึ่งใครอยากซื้อก็สามารถคลิกไปสั่งซื้อได้ สำหรับ “กระดานข้อความ” นั้น ส่วนใหญ่ โอบามาหรือ Staff คงเป็นคน post ข้อความเกือบทั้งหมด เช่น บอกว่าวันนี้ ช่วงนี้ โอบามาจะไปไหน ไปทำอะไร หรือท่านประธานาธิบดีได้ไปแสดงปาฐกถาเรื่องอะไร (บอกสั้น ๆ สักสองสามประโยค) ต่อด้วยการลิงก์รูปภาพ วิดีโอ หรือ YouTube ซึ่งก็คือการโฆษณาประชาสัมพันธ์ตนเองนั่นเอง นี่จึงเป็นประโยชน์ของ Facebook ที่เอามาใช้ประโยชน์ในด้านการโฆษณาประชาสัมพันธ์ ซึ่งถ้าเราเข้าใจวิธีการ เราก็จะสามารถได้ช่องทางในการติดต่อสื่อสารที่เข้าถึงคนได้จำนวนมหาศาลทั่วโลก นี่จึงเป็นความ Amazing ของ Facebook อย่างแท้จริง [(ท่านโอบามามีเพื่อน ๆ รวมกันถึง 17,520,051 คน (สถิติวันที่ 28 ธันวาคม 2553)]

อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ นายกรัฐมนตรีไทย

สำหรับคุณอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ นายกรัฐมนตรีของไทย พบว่า ท่านมีหน้า Facebook อยู่จริง แต่ยังไม่ได้ลงข้อมูลอะไร เห็นว่าท่านเอาข้อมูลของท่านไปลงใน Twitter  (http://twitter.com/pm_abhisit)  ซึ่งทั้งนี้ทั้งนั้นก็ขึ้นอยู่กับความชอบหรือความถนัดส่วนตัว อย่างไรก็ดี ข้อมูลส่วนตัวของท่านมีการนำไปลงในเว็บไซต์ส่วนตัว (http://abhisit.org/index.php)   รวมทั้งมีคนนำไปลงวิกิพีเดียไว้แล้ว

สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ซึ่งเป็นห้องสมุดที่ผู้เขียนทำงานอยู่ จะมีการจัดงานใหญ่ปีละครั้ง เป็นงานหนังสือประจำปี ซึ่งเราจะเรียกกันว่า CMU Book Fair  สำหรับปี 2553 จัดเป็นปีที่ 17 วัตถุประสงค์คือให้ผู้ใช้บริการและผู้อ่านทั่วไปได้พบกับบริษัท สำนักพิมพ์ และร้านจำหน่ายหนังสือจำนวนมาก ทั้งที่มาจากกรุงเทพฯ และที่ตั้งอยู่ในเชียงใหม่ ซึ่งบริษัทห้างร้านก็จะนำหนังสือ วารสาร และสื่อการเรียนรู้ต่าง ๆ มาจัดแสดง และจำหน่ายในราคาพิเศษ คือการลดราคาตั้งแต่ 10-80% บางเล่มเป็นหนังสือเก่า หายาก ซึ่งทำให้ผู้อ่านที่มาในงานชื่นชม เพราะได้หนังสือที่เขาเสาะแสวงหามานานแสนนาน

นอกจากกิจกรรมแสดงหนังสือ ขายหนังสือ สำนักหอสมุดยังมีการจัดกิจกรรมอื่น ๆ เพื่อเป็นการส่งเสริมการอ่าน และการศึกษา ค้นคว้า วิจัย อีกด้วย เช่น การจัดนิทรรศการหนังสือ กิจกรรม นักเขียนพบผู้อ่าน กิจกรรมการแข่งขันการเล่านิทาน การแนะนำการทำอาหาร (ที่ได้เนื้อหามาจากหนังสือ) กิจกรรมฟังดนตรีในสวน (เพราะด้านหน้าสำนักหอสมุดมีลานสนามหญ้า มีต้นไม้ใหญ่ร่มรื่น) รวมทั้งมีการจำหน่ายอาหารการกิน เสื้อผ้าอาภรณ์ ของที่ระลึก และอื่น ๆ ดังนั้น ทั้งนักศึกษา คณาจารย์ ของม.ช. รวมทั้งนักเรียน นักศึกษา และประชาชน จากแหล่งต่าง ๆ จึงหลั่งไหลกันมาสำนักหอสมุดอย่างมืดฟ้ามัวดินทีเดียวแหละ

สิ่งที่ผู้เขียนต้องเกี่ยวข้องอยู่บ่อย ๆ ก็คือ ต้องคิดหา Theme หรือหัวข้อประจำปี ว่าปีนี้จะใช้ Theme ว่าอะไรดี ซึ่งในที่ประชุมคณะทำงานฝ่ายส่งเสริมการอ่านมองว่า ช่วงนี้เป็นช่วงที่รัฐบาลเน้นให้เรื่อง “การอ่าน” เป็นวาระแห่งชาติ ดังนั้น เราก็ต้องพิจารณาในเรื่องของการอ่าน เรื่องของหนังสือ การได้มาของหนังสือ ประมาณนี้ ที่ประชุมจึงเห็นว่าน่าจะเป็น Theme ที่เกี่ยวกับการมอบหนังสือเป็นของขวัญสำหรับผู้ที่เรารักหรือเคารพ เพราะถ้าเรารักใคร เคารพใคร ปรารถนาดีกับใคร เวลาเรามอบของขวัญให้เขา เราจะต้องคัด ต้องเลือก ต้องเฟ้นอย่างดีที่สุด เราต้องรู้ว่าเขาเป็นใคร เขาชอบอะไร ถ้ามอบเป็นหนังสือ เขาจะยินดีรับหนังสืออะไร ประเภทไหน ให้แล้วเขาจะเต็มใจรับ (ไม่ใช่ต่อหน้าขอบคุณ พอลับหลัง เอาทิ้งถังขยะ เพราะเขาไม่ปลื้ม!) ดังนั้น การให้หนังสือเป็นของขวัญ จึงต้องเป็นหนังสือที่ “ถูกใจ” ทั้งผู้ให้ และ “ถูกใจ” ทั้งผู้รับ จึงจะได้ชื่อว่า “รักกันจริง” “เข้าใจกันจริง”

ตอนเช้า ๆ ในต้นฤดูหนาว อากาศเย็นสบาย แสงแดดทอแสงอบอุ่น ผู้เขียนเดินไป คิดไป ก็ได้ถ้อยคำสำหรับ Theme ของนิทรรศการหนังสือที่ว่า นั่นคือ คนเรา จะให้อะไรใคร ต้องให้ด้วย “หัวใจ”  ให้ด้วย “ความรัก” และยิ่งเป็นหนังสือด้วยแล้ว ต้องเป็นหนังสือที่มีคุณค่า มีความหมาย จึงคิดเป็นภาษาไทยว่า ให้หัวใจ ให้ความรัก ให้หนังสือ และแปลเป็นภาษาอังกฤษอย่างฉับพลันว่า  Give Your Heart, Give Your Love, Give Some Precious Books คิดว่าคณะกรรมการและเพื่อน ๆ คงจะ “ปิ๊ง” กับไอเดียนี้ และแล้ว ทุกคนก็ O.K.

CMU Book Fair ครั้งที่ 17 ของสำนักหอสมุด จัดระหว่างวันที่ 25 พฤศจิกายน – 2 ธันวาคม 2553 ตาม Theme ที่ว่า และหน้าที่ของผู้เขียนกับพรรคพวกก็คือ พากันไปเลือก (ตัวอย่าง) หนังสือดี ที่เหมาะที่จะให้เป็นของขวัญในโอกาสหรือเทศกาลต่าง ๆ อันได้แก่ วันเกิด วันแต่งงาน วันพ่อ วันแม่ (อาจตีความว่าวันเฉลิมพระชนมพรรษาของในหลวงกับพระราชินี หรือในวาระวันเกิดของบิดา หรือมารดา ก็แล้วแต่จะตีความ) รวมทั้งเทศกาลปีใหม่ที่จะมาถึง จากโจทย์จะเห็นว่าหนังสือที่เหมาะสมมีมากมาย ทั้งหนังสือที่เกี่ยวกับเด็ก การเลี้ยงดูเด็ก การครองเรือน ความสำเร็จในชีวิตและหน้าที่การงาน หนังสือเกี่ยวกับสุขภาพ อาหารการกิน การพักผ่อน การท่องเที่ยว เป็นต้น และที่ขาดไม่ได้คือ หนังสือที่บ่งบอกถึงความรัก ความปรารถนาดี อาจอยู่ในรูปนวนิยาย นิทาน หรือสารคดีก็ได้ทั้งนั้น (อย่าเป็นหนังสือที่อ่านแล้ว “โศกเศร้า” ก็แล้วกันนะ! อ่านแล้วเหมือนไม่รักกันจริงนะจ๊ะ)

หนังสือที่เอามาแนะนำมีมากมาย อาทิเช่น

แรกรัตติกาล

นวนิยายชุด Twilight ของ สเตเฟนี เมเยอร์ เป็นนวนิยายรักโรแมนติกระหว่างคนธรรมดา (เบลล่า สวอน) กับแวมไพร์หนุ่มหล่อ (เอ็ดเวิร์ด คัลแลน) เป็นนวนิยายที่มีพล็อตเรื่องแปลกประหลาด เน้นหนักในเรื่องความรัก ความเสียสละ ความเข้าใจ การปรับตัว และความอุตสาหวิริยะในการฝ่าฟันชีวิต เหมาะสำหรับให้เป็นของขวัญแก่คนรักและเพื่อน ๆ ที่มีจิตใจอันละเมียดละไม [นวนิยายชุดนี้มีหลายเล่ม ได้แก่ แรกรัตติกาล (Twilight) แปลโดย เจนจิรา เสรีโยธิน  นวจันทรา (New Moon) คราสสยุมพร (Eclipse) และ รุ่งอรุโณทัย (Breaking Dawn) แปลโดย อาทิตยา] หนังสือชุดนี้จัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์ปราชญ์เปรียว ซึ่งเป็นสำนักพิมพ์น้องใหม่ที่คนรุ่นเก่า ๆ ไม่รู้จัก พอมาพิมพ์นวนิยายชุดนี้ ซึ่งเป็นนวนิยาย Best Seller ที่ใคร ๆ ก็กล่าวถึง รวมทั้งมีการถ่ายทำเป็นภาพยนตร์ด้วย หนังสือชุดนี้จึงขายดิบขายดีจนแทบพิมพ์ไม่ทันทีเดียว

เจ้าชายน้อย

หนังสือ เจ้าชายน้อย แปลมาจากหนังสือเรื่อง “Le Petit Prince” (ภาษาอังกฤษคือ The Little Prince) เป็นนวนิยายที่มีชื่อเสียงของ อองตวน แซง-เตกซูเปรี นักเขียนชาวฝรั่งเศส ตีพิมพ์ครั้งแรกใน ค.ศ. 1943 ฉบับภาษาไทยแปลโดย อำพรรณ โอตระกูล โดยสำนักพิมพ์เรือนปัญญา เป็นฉบับครบรอบ 60 ปี จัดพิมพ์ด้วยต้นฉบับภาพประกอบคุณภาพสูงจากฝรั่งเศสเป็นครั้งแรกในประเทศไทย  “เจ้าชายน้อย” เป็นหนังสือดีติดอันดับโลก ได้รับการแปลกว่า 190 ภาษา และมีการนำไปสร้างเป็นการ์ตูน ภาพยนตร์ ละครเวที อุปรากร และการแสดงในรูปแบบอื่น ๆ  เนื้อเรื่องย่อคือ เจ้าชายน้อยได้ออกเดินทางเพื่อค้นหาคุณค่าของมนุษย์ ได้พบกับผู้คนจำนวนมาก และได้เห็นพฤติกรรมที่ไร้คุณค่ามากมาย จนกระทั่งได้พบกับคนจุดตะเกียงที่ทำคุณประโยชน์ให้กับเพื่อนมนุษย์  เจ้าชายน้อยจึงได้พบกับข้อสรุปที่ว่า การทำคุณประโยชน์ให้กับผู้อื่น นั่นแหละ เป็นสาระสำคัญที่แท้จริงของชีวิต หนังสือเรื่องนี้แม้จะดูเหมือนกับเป็นหนังสือสำหรับเด็ก แต่จริง ๆ แล้ว เป็นหนังสือที่แฝงไปด้วยข้อคิดทางปรัชญา มีความลึกซึ้งและละเอียดอ่อน ดังนั้น คนที่สมควรได้รับหนังสือเล่มนี้ จึงต้องเป็นคนที่มีจิตใจสุขุม ลุ่มลึก มองโลกในแง่ดี และมีสุนทรียะ

ดร. อัมเบ็ดก้าร์ รัตนบุรุษแห่งชมพูทวีป

กุศโลบายสร้างความยิ่งใหญ่

หนังสือ ดร.อัมเบ็ดก้าร์ รัตนบุรุษแห่งชมพูทวีป  เรียบเรียงโดย พระอาจารย์อารยะวังโส บอกเล่าถึงการต่อสู้แบบวิถีพุทธของดร.อัมเบ็ดการ์ ผู้ซึ่งสามารถเปลี่ยนชีวิตจัณฑาล ที่ถูกเหยียดหยามมาตลอดชีวิตว่าเป็นคนชั้นต่ำ สู่รัฐบุรุษที่ประชาชนชาวอินเดียยกย่องว่าเป็น “บิดาแห่งรัฐธรรมนูญอินเดีย” เป็นหนังสือดีที่สมควรมอบให้เป็นของขวัญอย่างยิ่ง

สำหรับหนังสือ กุศโลบายสร้างความยิ่งใหญ่ ของ พลตรี หลวงวิจิตรวาทการ พิมพ์ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2495  เป็นเรื่องราวของผู้ยิ่งใหญ่ของโลก ที่ฝากความยิ่งใหญ่ไว้ให้แก่อนุชนรุ่นหลังได้ศึกษา เป็นแบบฉบับแห่งกุศโลบายก้าวสู้ความสำเร็จสูงสุดในชีวิต ท่านผู้ประพันธ์ได้ให้คำนิยามความหมายคำว่า “ความยิ่งใหญ่” ไว้ว่า มิได้หมายถึงอำนาจวาสนา แต่ผู้ยิ่งใหญ่อันแท้จริง คือคนที่ทำประโยชน์แก่โลกมนุษย์ สร้างความผาสุกให้แก่มนุษยชาติ ส่งเสริมให้คนประกอบคุณงามความดี ผู้ยิ่งใหญ่ คือผู้ที่นั่งอยู่ในหัวใจคน ไม่ใช่นั่งอยู่บนหัวคน

การคัดเลือก คัดสรร หนังสือดี มีคุณค่า เพื่อส่งมอบให้แก่ผู้เป็นที่รัก เป็นกระบวนการที่ต้องกระทำด้วยใจ ด้วยความรัก และด้วยปรารถนาดี ดังนั้น หากท่านจะให้หนังสือแก่ใคร ก็แปลว่า ท่านให้ใจ และให้ความรัก แก่คน ๆ นั้น อย่างแท้จริง ใช่หรือไม่ ?

บรรณานุกรม

แซงเตกซูเปรี, อองตวน เดอ.  (2546).  เจ้าชายน้อย.  พิมพ์ครั้งที่ 4.  แปลและเรียบเรียงจาก Le Petit Prince โดย อำพรรณ โอตระกูล.  กรุงเทพฯ: เรือนปัญญา.

พระอาจารย์อารยะวังโส.  (2553).  ดร.อัมเบ็ดก้าร์ รัตนบุรุษแห่งชมพูทวีป.  กรุงเทพฯ: ดีเอ็มจี.

เมเยอร์, สเตเฟนี.  (2552).  นวจันทรา.  พิมพ์ครั้งที่ 5.  แปลและเรียบเรียงจาก New Moon โดย อาทิตยา (นามแฝง).  กรุงเทพฯ: ปราชญ์เปรียว.

——–.  (2553).  คราสสยุมพร.  พิมพ์ครั้งที่ 11.  แปลและเรียบเรียงจาก Eclipse โดย อาทิตยา (นามแฝง).  กรุงเทพฯ: ปราชญ์เปรียว.

——–.  (2553).  แรกรัตติกาล.  พิมพ์ครั้งที่ 18.  แปลและเรียบเรียงจาก Twilight โดย เจนจิรา เสรีโยธิน.  กรุงเทพฯ: ปราชญ์เปรียว. 

——–.  (2553).  รุ่งอรุโณทัย เล่ม 1. พิมพ์ครั้งที่ 7.  แปลและเรียบเรียงจาก Breaking Dawn โดยอาทิตยา (นามแฝง).  กรุงเทพฯ: ปราชญ์เปรียว.

——–.  (2553)  รุ่งอรุโณทัย เล่ม 2.  พิมพ์ครั้งที่ 9.  แปลและเรียบเรียงจาก Breaking Dawn โดย อาทิตยา (นามแฝง).  กรุงเทพฯ: ปราชญ์เปรียว.

วิจิตรวาทการ, หลวง.  (2549).  กุศโลบายสร้างความยิ่งใหญ่.  พิมพ์ครั้งที่ 3.  กรุงเทพฯ: สร้างสรรค์บุ๊คส์.

อาคารห้องสมุดเซินเจิ้น

ภายในอาคารชั้นต่าง ๆ สามารถจุหนังสือได้ถึง 4 ล้านเล่ม มีที่นั่งอ่าน 2,500 ที่นั่ง มีจุดเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต 3,000 จุด และสามารถรองรับผู้ใช้บริการได้ถึงวันละ 8,000 คน

นโยบายของห้องสมุดมี 4 หลักการ ได้แก่
1. Openness การเปิดกว้าง ประชาชนทุกคนสามารถเข้าใช้บริการได้อย่างเสรี
2. Equality ความเท่าเทียมกัน ห้องสมุดให้บริการทุกคนด้วยความเท่าเทียมกัน ไม่เลือกที่รักมักที่ชัง
3. Free ให้บริการฟรีแก่ประชาชนทุกคน (หากจะมีค่าใช้จ่ายบ้าง ก็เป็นค่าใช้จ่ายที่น้อยมาก)
4. Complete opening, reading without library card, management by layer, and single card passing เปิดบริการโดยสมบูรณ์ อ่านโดยไม่ต้องมีบัตรห้องสมุด บริหารจัดการสำหรับคนทุกคนโดยเท่าเทียม เช่น คนทั่วไป ผู้ใหญ่ คนชรา เด็ก คนพิการ ฯลฯ และบัตรใบเดียวสามารถใช้บริการได้ทุกบริการ

พื้นที่สำหรับให้บริการ มีดังนี้

ชาวเซินเจิ้นเข้าแถวรอเข้าใช้บริการห้องสมุดในตอนเช้า

ชั้นที่ 1 สิ่งพิมพ์ต่อเนื่อง หนังสือพิมพ์
ชั้นที่ 2 และ 3 หนังสือภาษาจีน หนังสือภาษาต่างประเทศ
ชั้นที่ 4 บริการตอบคำถามและช่วยการค้นคว้า บริการมัลติมีเดีย เทปบันทึกภาพ เทปบันทึกเสียง สื่ออิเล็กทรอนิกส์ บริการอินเทอร์เน็ต
ชั้นที่ 5 หนังสือสาขาธุรกิจ การค้า กฎหมาย แฟชั่น ศูนย์ข้อมูลอาเซียน บริการวารสารและหนังสือพิมพ์ต่างประเทศ
ชั้นที่ 6 คอลเล็กชั่นพิเศษ เอกสารเกี่ยวกับเซินเจิ้น สิ่งตีพิมพ์ในไต้หวัน ฮ่องกง มาเก๊า หนังสือหายาก บริการไมโครฟิล์ม

แม้จะชรา สายตาไม่ดี เรื่องการอ่าน ข้าไม่ยั่นหรอกนะ จะบอกให้

นอกจากคนแก่ คนหนุ่มก็ชอบอ่านเหมือนกันนะครับ

 การให้บริการที่สำคัญ ได้แก่ บริการการอ่านและยืมหนังสือ วารสาร โสตทัศนวัสดุ หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ และหนังสือเบรลล์ บริการตอบคำถามและช่วยการค้นคว้า บริการสืบค้นสารนิเทศ บริการยืมระหว่างห้องสมุด ผ่านห้องสมุดประชาชนต่าง ๆ 26 แห่ง เช่น หอสมุดแห่งชาติ ห้องสมุดเซี่ยงไฮ้ และห้องสมุดอื่น ๆ ในประเทศจีน บริการถ่ายสำเนาเอกสาร และบริการห้องสมุดสำหรับเด็ก

ภายในห้องสมุด โปร่ง โล่ง สบาย จะสังเกตว่าบริเวณเคาน์เตอร์ยืม-คืน มักไม่ค่อยมีคนมาติดต่อเท่าใดนัก เพราะผู้ใช้เกือบ 90 % เขานิยมยืมและคืนด้วยตนเองกันทั้งนั้น

คนเซินเจิ้นเขาชอบยืม-คืน ด้วยตนเอง เพราะระบบเขาสะดวก สบาย ไม่ยุ่งยาก

ห้องสมุดเซินเจิ้นมีการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในการจัดการและให้บริการอย่างโดดเด่น เช่นมีจุดให้บริการอินเทอร์เน็ตถึง 3,000 จุด ซึ่งผู้ใช้บริการสามารถอ่านหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ หนังสือพิมพ์อิเล็กทรอนิกส์ และบริการเว็บได้อย่างจุใจ มีเครื่องถ่ายเอกสารแบบ Self Service บริการทุกชั้น มีเครื่องบริการยืม-คืนหนังสืออัตโนมัติ (ซึ่งสามารถลดโหลดการทำงานยืม-คืน ของบุคลากรได้เป็นอย่างดี) และเทคโนโลยีที่สำคัญยิ่งก็คือ การใช้ระบบ RFID (Radio Frequency Identification) และ GIS สำหรับจัดการทางเทคนิคและการให้บริการที่สะดวก รวดเร็ว ทั้งบุคลากร และผู้ใช้บริการ ทำให้ห้องสมุดเซินเจิ้น ยกฐานะจาก “ห้องสมุด No Name” กลายเป็น “World Class Library” ภายในพริบตา

รถเข็นของห้องสมุด ใช้ทั้งระบบ RFID และ GIS คือสามารถบอกได้ว่าหนังสือเล่มนั้น ๆ อยู่ส่วนไหน ล็อกไหนของห้องสมุด ดังนั้น เจ้าหน้าที่จึงนำหนังสือขึ้นชั้นได้อย่างสะดวก และรวดเร็วมาก

ดังนั้น จึงควรทราบเกี่ยวกับระบบการทำงานของ RFID และ GIS ในกรณีนี้สักเล็กน้อย

ห้องสมุดเซินเจิ้นเป็นห้องสมุดแห่งแรกในประเทศจีนที่มีการนำเทคโนโลยี RFID มาใช้ในการดำเนินงานกับหนังสือของห้องสมุดทุกเล่ม โดยนำ RFID มาติดตั้งในหนังสือ ซีดี วีดิโอเทป บัตรผู้ใช้บริการ และทรัพยากรห้องสมุดอื่น ๆ  ทำให้ทราบว่าหนังสือหรือสื่อนั้น ๆ อยู่ที่ใด ชั้นใด ล็อคใดของห้องสมุด หากมีคนยืมไป สามารถทราบได้ว่า ใครยืม และจะส่งเมื่อไหร่ เป็นต้น นอกจากนั้นยังมีการนำระบบแผนที่ หรือ GIS มาใช้ประกอบด้วย ดังนั้นเวลาค้นหน้าจอ OPAC จึงมี Function ที่ทำให้ทราบว่า หนังสือนั้นอยู่ตรงไหน ชั้นไหน สะดวกในการไปหาหนังสือจากชั้นได้อย่างรวดเร็ว ขณะเดียวกัน บุคลากรที่มีหน้าที่ขึ้นชั้นหนังสือ ก็สามารถใช้รถเข็น RFID ในการนำหนังสือไปขึ้นชั้นได้อย่างสะดวก รวดเร็วอีกด้วย

ควรทราบไว้นิดหนึ่งว่า ระบบ RFID ที่ห้องสมุดเซินเจิ้นใช้  มาจากบริษัท TAGSYS ซึ่งมีสำนักงานใหญ่อยู่ที่เคมบริดจ์ มลรัฐแมสซาจูเซ็ทส์ ใช้มากเป็นอันดับที่สองของโลก รองจากห้องสมุดประชาชนซีแอตเทิล (the Seattle Public Library, Seattle, WA) อย่างไรก็ดี เนื่องจากการใช้งาน RFID กับห้องสมุดเซินเจิ้น ต้องมีการดัดแปลงใช้กับภาษาจีนด้วย ดังนั้น จึงต้องอาศัยบริษัทที่สามารถพัฒนาระบบและภาษาให้สามารถใช้งานกับหนังสือภาษาจีนได้ บริษัทที่มีส่วนช่วยงานอย่างสำคัญครั้งนี้ก็คือ บริษัท Shenzhen Seaever Enterprise Co. Ltd. ซึ่งก่อตั้งในปี 2003 หลังจากร่วมงานกับบริษัท TAGSYS พัฒนา RFID ภาษาจีนมาช่วงเวลาหนึ่ง ในเดือนมีนาคม 2006 บริษัท Shenzhen Seaever Enterprise Co. Ltd. จึงได้รับมอบหมายให้ดำเนินการติดตั้ง RFID กับหนังสือและสื่ออื่น ๆ ของห้องสมุดเซินเจิ้นเป็นแห่งแรกในประเทศจีน หลังจากนั้น จึงดำเนินการต่อเนื่องในห้องสมุดอื่น ๆ ในประเทศจีน  ดังนั้น จึงกล่าวได้ว่า ในเรื่องการใช้งาน RFID กับการควบคุมเอกสาร การยืม การคืน และระบบความปลอดภัยนั้น หากต้องการดูที่เป็นต้นตอแท้ ๆ (ในซีกโลกเอเชีย) ก็ต้องมาดูที่ห้องสมุดเซินเจิ้นนี่แหละ

บรรทัดบน "ยินดีต้อนรับสู่ห้องสมุดเซินเจิ้น" ส่วนบรรทัดด้านล่างแจ้งสถิติคนเข้าใช้บริการ ตัวเลขแรกระบุว่าตั้งแต่เปิดห้องสมุดถึงขณะนี้มีคนเข้าใช้ห้องสมุดแล้วกี่คน ส่วนตัวเลขหลังทำให้ทราบว่าณ ขณะปัจจุบัน มีผู้ใช้บริการยังอยู่ในห้องสมุดจำนวนกี่คน (นี่นับเป็นข้อดีของการใช้บัตรห้องสมุดแบบ RFID คนจะเข้า คนจะออก สามารถบอกได้ทันที แต่มีข้อคลาดเคลื่อนบ้างเล็กน้อย คือคนที่เป็นแขก หรือคนไม่มีบัตร RFID ก็จะไม่มีข้อมูลในระบบ เจ้าหน้าที่คงต้องเพิ่มเติมเข้าไปเป็นกรณีพิเศษนะ)

นอกจากนั้น ไหน ๆ ห้องสมุดก็ใช้ระบบ RFID จัดการกับหนังสืออยู่แล้ว ก็เลยหาวิธีพ่วงเทคโนโลยีดังกล่าว เข้ากับระบบยืม-คืนอัตโนมัติ โดยจัดทำตู้หนังสืออัจฉริยะ ที่เรียกว่า “Self-Service Library of City Blocks” ซึ่งเป็นตู้ที่มีการออกแบบมาอย่างพิเศษ ด้านบนจุหนังสือได้ 800 เล่ม ข้างล่างจุได้อีก 400 เล่ม รวมเป็น 1,200 เล่ม หนังสือแต่ละเล่มจะอยู่บนรางโลหะ ขวามือจะเป็นจอ OPAC ซึ่งผู้ใช้บริการสามารถค้นดูว่า ในตู้ “City Block” หน่วยนี้ มีหนังสืออะไรบ้าง หากค้นและพอใจหนังสือเล่มใด ผู้ใช้บริการสามารถขอยืมได้ด้วยตนเอง ครั้งละ 2 เล่ม เมื่อกด “OK” หนังสือที่เลือกก็จะเขยิบมาตามราง และทำให้หนังสือที่ต้องการตกลงมา ตรงช่องรับหนังสือ การยืมแบบนี้เป็นการส่งเสริมการอ่านแก่ผู้ใช้บริการอย่างดียิ่งทีเดียว ใครอยากอ่านเรื่องอะไร ก็เลือกเอาเอง ไม่มีการบังคับใด ๆ ทั้งสิ้น

สองแม่-ลูก มาใช้งานตู้ City Block เพื่อหาหนังสือดี ๆ ไปอ่านที่บ้าน

หนังสือที่พร้อมจะเคลื่อนที่ไปตามราง และตกลงไปยังช่องรับหนังสือ

ตู้ City Block ที่ว่า ทราบว่าตอนนี้เขาทำมาแล้ว 42 ตู้ ที่หน้าห้องสมุดมี 1 ตู้ และติดตั้งตามสถานที่สาธารณะต่าง ๆ เช่น ศูนย์การค้า ตลาด โรงเรียน ฯลฯ 41 ตู้ ดังนั้นจึงหมายความว่า หากเราขยันไปหาหนังสือตาม City Block ตามจุดต่าง ๆ ก็จะสามารถได้หนังสือไปอ่านอย่างสะดวก สบาย นับเป็นกลยุทธ์การส่งเสริมการอ่านที่น่าสนใจทีเดียว

ทางเดินสำหรับคนตาบอด ซึ่งจะนำทางคนตาบอดไปยังห้องบริการคนตาบอด ซึ่งอยู่ส่วนหน้าของห้องสมุด

ห้องสมุดเด็ก มีทางขึ้นแยกออกไปต่างหาก การจัดห้องสมุดสดใส น่ารัก ไม่น้อย

การออกแบบภายในที่ โปร่ง โล่ง สบาย ทำให้น่าเข้าใช้อย่างยิ่ง

การลงทุนอะไรจะสำคัญและยิ่งใหญ่เท่าการลงทุนเพื่อการศึกษา การค้นคว้า และการอ่าน
คุณ ๆ ว่าจริงไหม?

ตอนนี้ เราอยู่ที่ไหนในเซินเจิ้น?

การแสดง ณ เวทีกลางแจ้ง สนุกสนาน ยิ่งใหญ่ อลังการยิ่ง

    การแสดงมีเป็นชุด ๆ เริ่มตั้งแต่เรื่องราวยุคโบราณกาลครั้งก่อนประวัติศาสตร์ ที่มนุษย์อยู่ในป่า ในถ้ำ ยังไม่มีที่ยึดเหนี่ยวทางจิตใจ ต้องนับถือธรรมชาติ พระอาทิตย์ พระจันทร์ ต้นไม้ใบหญ้าไปตามประสา ต่อมามีการค้นพบไฟ ก็บูชาไฟ และพัฒนามาเป็นบ้านเมือง คนอยู่ร่วมกัน มีการเลือกผู้ที่เข้มแข็งเป็นผู้ปกป้องตนเอง กลายเป็นผู้นำหมู่บ้าน ผู้นำเมือง จนพัฒนามาถึงการยกย่องผู้ปกครองบ้านเมืองเป็น “ฮ่องเต้”  ฮ่องเต้ยุคต่าง ๆ ได้สร้างความเจริญรุ่งเรืองให้กับประเทศจีนอย่างมากมาย มีการสร้างปราสาทราชวัง กำแพงเมืองจีน เจริญสัมพันธไมตรีกับต่างประเทศ ประชาชนอยู่เย็นเป็นสุข คนทุกระดับมีการสร้าง “อารยธรรม” ต่าง ๆ สืบทอดกันมาจนถึงปัจจุบัน และการละเล่น การฟ้อนรำ ก็เป็นตัวบ่งบอกให้รู้ถึงความสุขของประชาชนและบ้านเมืองอย่างชัดแจ้ง

ฮ่องเต้และพระมเหสี

ฮ่องเต้ พระมเหสี และบริวาร ในราชสำนัก

    อย่างไรก็ดี บางยุค บางสมัย โดยเฉพาะยุค “สามก๊ก” ผู้นำในประเทศจีน ได้แบ่งแยกกันเป็นก๊กเป็นเหล่า ไม่ขึ้นต่อกัน ต่อสู้ ชิงดีชิ่งเด่นกันอย่างชัดเจน ประชาชนเดือดร้อนไปทุกหย่อมหญ้า ซึ่งกว่าจะกลายมาเป็น “ประเทศจีน” ดังเช่นปัจจุบัน คนจีนได้เผชิญกับเหตุการณ์ต่าง ๆ มานับไม่ถ้วนทีเดียว

การต่อสู้กันบนหลังม้า เขาใช้ม้าจริง ๆ วิ่งไล่ล่ากัน สมจริงสมจัง

     ฉากเกี่ยวกับการต่อสู้ เขาใช้ช้าง ใช้ม้า และคนจริง ๆ วิ่งไล่ฆ่าฟันกัน ดูแล้วดูสมจริงสมจัง นอกจากนั้น ยังมีการใช้เทคโนโลยีระดับไฮเท็คในการนำเสนอแสง สี เสียง อย่างยิ่งใหญ่อลังการ ดูแล้วเพลินเพลิน ชวนดู ตัวแสดงมีหลากหลาย ทั้งคนป่าในยุคโบราณที่นับถือไฟ พระอาทิตย์ และต้นไม้ใบหญ้าที่ฝรั่งเรียกว่า Animism ต่อมามีคนยุคต่อ ๆ มา ทั้งคนธรรมดา กษัตริย์ นางกษัตริย์ นางสนม ข้าราชบริพาร ชนเผ่าต่าง ๆ ที่มีการร่ายรำตามประเพณีของตน เหล่าทหารและนักต่อสู้ที่แย่งชิงแผ่นดินและอำนาจซึ่งกันและกัน ตลอดจนคนหนุ่มสาวที่ร่าเริงสดใส มีความสุขด้วยการร้องรำทำเพลง ฯลฯ 

นางพญาในดวงจันทร์ (หรืออาจเป็นพระอาทิตย์ ?)

เธอมากับแสงสีเขียว

    การเริ่มต้นการแสดงก็มีเรื่องแปลก คือมีการ “ออกแขก” โดยมี “แขก” ออกมาเจรจา และชวนเชิญให้ผู้ชมปรบมือตามจังหวะต่าง ๆ บางครั้งก็หลอกล่อให้ผู้ชมทำถูกบ้าง ผิดบ้าง เป็นที่สนุกสนาน นอกจากนั้น ยังมีตัวตลกจีนมาเป็นคู่หู ทำท่าทางตลกต่าง ๆ พักหนึ่ง ซึ่งมีลักษณะเหมือนกับการละเล่น “ลิเก” ของคนไทย  ซึ่งเวลาจะดูลิเก เขาจะต้อง “ออกแขก” เรียกคนดู ก่อนที่จะแสดงจริง นอกจากนั้น เวลาพักเพื่อเปลี่ยนฉากใหญ่ ๆ เขาก็จะให้ “แขกกับตัวตลกจีน” มา “ออกหน้าม่าน” ทำอะไร ๆ คั่นรายการไปก่อนสักเล็กน้อย

ตัวตลก ทั้งแขกและจีน ต้องช่วยกันทำมาหากินนะ

การแสดง ไม่ว่าจีน ว่าไทย ก่อนแสดง เขาต้อง "ออกแขก" ก่อนจ้า

    การแสดงชุดต่าง ๆ เหล่านี้ ผู้กำกับการแสดงสามารถกำกับการแสดงได้อย่างยอดเยี่ยม ไม่มีที่ติ ที่น่าชมเชยมาก ๆ ก็คือ การเปลี่ยนฉากแต่ละฉาก พอประกาศว่าตอนต่อไปจะเป็นฉากอะไร หรือเรื่องอะไร เขาก็เปลี่ยนฉากได้อย่างรวดเร็วมาก จนดูแทบไม่ทันว่าเขาใช้เทคนิคอะไรบ้าง โดยเฉพาะฉากที่น้ำพุ่งขึ้นจากพื้นเป็นน้ำพุ และมีสาว ๆ ออกมาร่ายรำ พอจบฉาก ไฟดับครู่เดียว น้ำพุและน้ำก็หายไปหมด ไม่เห็นร่องรอยใด ๆ ไว้เลย เป็นต้น

น้ำพุโผล่จากพื้น ในขณะที่สาว ๆ กำลังร่ายรำ พอจบชุด น้ำพุก็หายไปอย่างไร้ร่องรอย

ตัวตลกกำลังร่ายรำกับสาว ๆ

สาวน้อยรำโคมด้วยความสนุกสนานร่าเริง

    บรรดานักแสดงต่าง ๆ แสดงกันได้อย่างดี ทำกันอย่างจริงจังและรู้หน้าที่ ไม่เห็นว่ามีอะไรผิดพลาด (หรือถ้าจะมีก็ดูไม่ออก) เครื่องแต่งกายต่าง ๆ อลังการและดูเหมาะสมกับเนื้อเรื่อง จึงสรุปว่า ดูดีไปหมด

    ที่น่าประทับใจคือเขาแสดงกันอย่างสนุกสนาน กระชับ ชวนติดตาม จนเมื่อการแสดงสิ้นสุดลง พวกเรายังงงงวยว่ามันจบได้อย่างไร เพราะการแสดงยังเพิ่งจะเริ่มอยู่แท้ ๆ

    จะเริ่มอะไรได้ ชั่วโมงครึ่งแล้วนะพี่ นักแสดงต้องขอตัวไปทานข้าวแล้วนะ !

หน้าห้องสมุดเซินเจิ้น

สิ่งหนึ่งที่พวกเราดำเนินการอย่างสม่ำเสมอคือ การประชุม หารือ และการเยี่ยมเยือนซึ่งกันและกัน ทั้งภาคเหนือ ภาคใต้ ภาคตะวันออก และภาคตะวันตก จนอาจกล่าวได้ว่า แทบไม่มีห้องสมุดสถาบันใดที่พวกเราไม่ได้ไปเยี่ยมชม  จนในปี 2553 พวกเราจึงคิดว่า น่าจะถึงเวลาที่เราจะได้ไปเยี่ยมเยือนห้องสมุดอื่น ๆ ที่อยู่นอกประเทศบ้าง เพื่อจะได้รู้ว่าโลกที่อยู่นอกเมืองไทยเขาไปถึงไหนกันบ้าง สถานการณ์ทางด้านสารสนเทศและเทคโนโลยีสารสนเทศเขาไปถึงไหนแล้ว ดีกว่าเมืองไทยบ้างหรือเปล่า?

แต่การเดินทางไปศึกษาดูงานต่างประเทศ มีค่าใช้จ่ายค่อนข้างสูง พวกเราก็หารือกันว่าจะไปที่ไหนดี โดยมีโจทย์ว่า จะต้องมีห้องสมุดที่ทันสมัย หรือทันสมัยกว่าเมืองไทย มีนวัตกรรมที่ดี และต้องใช้เงินไม่มากเกินไป  Discuss กันแล้ว ก็มาลงที่เมืองฮ่องกง และเซินเจิ้น ช่วงเวลาที่พวกเราต้องไปศึกษาดูงานก็คือ ระหว่างวันที่ 4-7 พฤษภาคม 2553 โดยจะต้องไปดูงานห้องสมุด 3 แห่ง คือ ห้องสมุดประชาชน Shenzhen, Hong Kong University Library และ Hong Kong University of Science and Technology Library

คนรอเข้าห้องสมุดเซินเจิ้นเป็นแถวยาว

พอรู้แหล่งและวันเวลา ต่างก็ไปเตรียมตัว ทำพาสปอร์ตและวีซ่า ให้พร้อมสรรพ  

กลุ่มดูงาน นำโดย ดร. วสันต์ อติศัพท์ ฟังการบรรยายสรุปโดยผู้บริหารของห้องสมุด Hong Kong University

อย่างไรก็ดี ก่อนไป พวกเราจึงมีการประชุมพูดคุยกันก่อนว่าจะไปดูอะไร จะถามอะไร และจะเอาความรู้ที่ได้รับมาทำอะไร นอกจากนั้น ต้องมอบหมายคนที่ถ่ายรูปเก่ง ๆ บางคน เป็นคนถ่ายรูป บางคนให้ซักถาม และบางคนที่จดเก่ง ๆ ให้คอยจด อย่าให้ขาดตกบกพร่อง

การแสดงแสง สี เสียง ที่อลังการ ณ หมู่บ้านจำลอง เมืองเซินเจิ้น

นอกจากการดูงานทางวิชาการแล้ว เขายังจัดโปรแกรมได้ได้ศึกษาเรียนรู้สิ่งต่าง ๆ ในเซินเจิ้นและฮ่องกงตามช่วงเวลาที่มี เช่นการชมทิวทัศน์และบ้านเมือง เมืองเซินเจิ้น มณฑลกวางตุ้ง จีนแผ่นดินใหญ่ ซึ่งนับวันจะเจริญเติบโต เต็มไปด้วยตึกสูง ๆ แสดงความเป็นเมืองที่ทันสมัย ขณะเดียวกันก็ยังเห็นความกว้างใหญ่ไพศาลของแผ่นดินจีน (ไม่คับแคบแออัดเหมือนเมืองฮ่องกง) ได้ดูเมืองจำลองและหมู่บ้านวัฒนธรรม ดู Lowu City ชมเกาะฮ่องกงและเกาลูนที่เชื่อมกันด้วยอุโมงค์ใต้ทะเล (ซึ่งเสียดายว่าเขาน่าจะทำอุโมงค์แบบโปร่งใส พวกเราจะได้เห็นภูมิทัศน์ของท้องทะเลจริง ๆ) ได้ชมเขาวิคตอเรีย (Mid Level) หาดน้ำตื้น (Repulse Bay) นมัสการเจ้าแม่กวนอิมและ Avenue of Star เยี่ยมโรงงานอัญมณี การ Shopping ร้านรวงต่าง ๆ ทั้งในเซินเจิ้นและฮ่องกง รวมทั้งการไปเหินฟ้ากับกระเช้าไฟฟ้าหนงปิง (Ngong Ping 360) เพื่อไปนมัสการพระใหญ่ (Giant Buddha) ณ วัดโปหลิน ซึ่งสนุกสนานมาก (แต่ไม่เห็นหวาดเสียวตรงไหน เพราะระบบของเขา ขึ้น ลง และ “ลอย” แบบนิ่มนวล ไม่ชวนเสียวใส้แต่ประการใด)

ขึ้นกระเช้าไฟฟ้า ไปนมัสการพระพุทธรูปองค์ใหญ่ ณ วัดโปหลิน ฮ่องกง

การไปศึกษาดูงานของบรรณารักษ์ไทยของข่ายงาน PULINET จริง ๆ มิใช่เฉพาะบรรณารักษ์เท่านั้น แต่ยังประกอบไปด้วย นักวิชาการ นักคอมพิวเตอร์ และบุคลากรห้องสมุดที่เกี่ยวข้อง รวม 40 ชีวิต โดยมี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. วสันต์ อติศัพท์ เป็นประธาน  สมาชิกที่ไปมีหลากหลาย อาทิ คุณรวีวรรณ ขำพล จาก มอ. ปัตตานี  คุณสมปอง มิสสิตะ จาก ม. ศิลปากร พระราชวังสนามจันทร์  คุณสงวน พงศ์กิจวิทูร จาก ม. ขอนแก่น  คุณสมพงษ์ เจริญศิริ จากสำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม คุณวงเดือน  เจริญ จาก ม. บูรพา  คุณสิทธิชัย ลำธารทรัพย์ จาก มอ. หาดใหญ่  คุณวีระชัย เตชะวัชรีกุล จาก ม. เชียงใหม่ และผู้เขียน นพพร เพียรพิกุล จาก ม. เชียงใหม่ เป็นต้น   

การไปศึกษาดูงานหนนี้  ได้ทั้งความรู้ ประสบการณ์ และความสนุกสนาน แต่เสียดายที่ระยะเวลาในการศึกษาดูงานน้อยเกินไปซักหน่อย เพราะแม้ว่าเมืองฮ่องกง (และเซินเจิ้น) จะไม่กว้างนัก แต่เขาก็มีอะไรดี ๆ มากมาย ให้ศึกษา ค้นคว้า และค้นหา  ดังนั้น หากมีเงินและเวลา ผู้เขียนคงต้องไปอีกหลาย ๆ รอบแน่ ๆ 

     แม่ของผู้เขียนอาจแตกต่างจากแม่ของคนอื่น ๆ เพราะแม่มีการศึกษาน้อย จบแค่ “ป. 4” เท่านั้น ตา-ยาย เป็นคนยากจน ไม่สามารถส่งแม่เรียนต่อในระดับมัธยมหรือสูงกว่านั้นได้ แม่จึงต้องออกมาประกอบอาชีพส่วนตัว และออกเรือนไปในที่สุด

     ด้วยเหตุที่แม่สนใจอ่านและศึกษาค้นคว้าอยู่เสมอ ดังนั้น แม่จึงชอบอ่านหนังสือตลอดเวลา อ่านทั้งหนังสือนวนิยาย สารคดี ข่าว และข้อมูลอื่น ๆ ชดเชยที่แม่ได้เรียนเพียงชั้น ป. 4 และเมื่อมีผู้เขียน ซึ่งเป็นบุตรคนที่ 3 (ในบรรดาลูก 6 คน) แม่ก็จะสนับสนุนให้ผู้เขียนได้อ่านหนังสือตั้งแต่เด็ก ๆ (อย่าเข้าใจผิดว่าแม่รักลูกไม่เท่ากัน ความจริงแม่ก็อย่างให้ลูก ๆ ได้อ่านหนังสือหนังหามาก ๆ เหมือน ๆ กัน แต่ลูกคนอื่น ๆ เขาไม่ค่อยชอบอ่านเหมือนผู้เขียน เคี่ยวเข็นอย่างไรก็ไม่อ่าน ชอบออกไปเล่นซนเสียมากกว่า ดังนั้น อย่ามาว่าแม่เรานะ!)

     แม่ผู้เขียนมีอาชีพค้าขาย ต้องไปตลาดทุกวัน (ตลาดวโรรส จ. เชียงใหม่) เมื่อขายของเสร็จตอนบ่าย ๆ แม่ก็จะซื้อกับข้าวกลับบ้าน และที่สำคัญ ทุกครั้ง แม่จะซื้อหนังสือมาฝากผู้เขียนตลอดเวลา และที่จำได้ไม่ลืมก็คือ ร้านขายหนังสือที่ตลาด คือร้าน คลังหนังสือ ซึ่งจะอยู่ตรงข้ามกับธนาคารกรุงเทพฯ สาขาตลาดวโรรส ดังนั้น ผู้เขียนจึงรู้สึกขอบคุณร้านหนังสือร้านนี้ที่ทำให้ผู้เขียนได้อ่านหนังสือต่าง ๆ อย่างมากมาย ในสมัยก่อน เมื่อยี่สิบ-สามสิบปีที่ผ่านมา ผู้เขียนจะมองว่าร้านหนังสือร้านนี้ใหญ่โตมโหฬาร มีหนังสือมากมาย อ่านเท่าไหร่ก็ไม่หมด แต่ปัจจุบัน เวลาไปเยี่ยมเยือนจะมองไปอีกแง่หนึ่งว่า ร้านก็เล็ก ๆ ไม่มีอะไรมากมาย เนื่องจากเราได้ไปดูร้านหนังสือที่ใหญ่กว่า ทั้งของจังหวัด [เช่นที่ สุริวงศ์บุ๊คเซ็นเตอร์ หรือร้านดวงกมล (D.K. Books)] ร้านหนังสือใหญ่ ๆ ในกรุงเทพฯ รวมทั้งร้านหนังสือขนาดใหญ่ในต่างประเทศ แต่อย่างน้อยที่สุด ผู้เขียนยังรู้สึกดีกับร้าน ๆ นี้ เพราะเป็นร้านหนังสือที่ทำให้ผู้เขียนได้มีประสบการณ์ในการอ่านหนังสือต่าง ๆ ตั้งแต่เด็ก เวลาเห็นร้านก็เหมือนกับเห็นเพื่อนเก่าที่คุ้นเคยกันมาเนิ่นนาน

แก้วหน้าม้า การ์ตูนแสนสนุกของ "ทวี วิษณุกร"

     แม่ผู้เขียนนี่เหมือนกับเป็นนักจิตวิทยา เพราะท่านเข้าใจว่าเด็ก ๆ นี่จะชอบอ่านอะไร ช่วงที่ผู้เขียนอายุ   7-8 ปี แม่จะซื้อหนังสือการ์ตูนมาให้ เป็นหนังสือการ์ตูนของ ทวี วิษณุกร เป็นส่วนใหญ่  เช่น หนังสือเรื่อง “โกมินทร์กุมาร”  “ปลาบู่ทอง”  “แก้วหน้าม้า” ฯลฯ ซึ่งผู้เขียนอ่านด้วยความสนุกสนาน นอกจากนั้นยังซื้อหนังสือการ์ตูนที่ดี ๆ อีกหลายฉบับ เช่น “หนูจ๋า”  “เบบี้” “ตุ๊กตา”  และเป็นที่น่าสังเกตว่าแม่จะไม่ซื้อหนังสือ “นิยายน้ำเน่า” ที่เรียกว่า “นิยายเล่มละบาท” มาให้เลย  แปลว่าแม่ก็ “ช่างเลือก” เหมือนกันนะนี่

     แม่จะให้ผู้เขียนอ่านก่อนเสมอ และเมื่อมีเวลาว่าง แม่จึงจะอ่านหนังสือพวกนั้นอีกครั้งหนึ่ง และที่น่าแปลกใจก็คือ เวลาผู้เขียนมีอายุมากขึ้น เช่น 10 ปี 12 ปี 15 ปี แม่ก็จะเลือกซื้อหนังสือที่เหมาะกับวัยผู้เขียน เช่น อนุสาร อสท. นิตยสารชัยพฤกษ์ นวนิยายของทมยันตี กาญจนา นาคนันทน์ สุวรรณี สุคนธา กฤษณา อโศกสิน โบตั๋น อรวรรณ เศก ดุสิต ฯลฯ ผู้เขียนได้อ่านหนังสือมากมาย แม่จึงมีบทบาททำให้ผู้เขียนรักและอยากอ่านหนังสืออยู่เสมอ

     เมื่อผู้เขียนสามารถไปไหนมาไหนได้ด้วยตนเอง แม่ก็จะขอให้ผู้เขียนไปซื้อกับข้าวที่ตลาดแทนบ้างเป็นครั้งคราว และที่สำคัญ ผู้เขียนก็จะเหมือนแม่ คือ จะต้องซื้อหนังสือมาอ่านอยู่เสมอ ซึ่งคงต้องสรุปว่า “แม่” เป็นคนที่ทำให้ผู้เขียน “รักหนังสือ” และ “อยากอ่านหนังสือ” อย่างไม่ต้องสงสัย

     ปัจจุบัน เวลาที่ผู้เขียนไปเดินช็อปปิ้ง ไม่ว่าที่ใด สิ่งหนึ่งที่ต้องไปก็คือ “ร้านหนังสือ” ซึ่งบางคราวอาจทำให้ “เพื่อนฝูง” ที่ไปด้วย เกิดความ “รำคาญ” เพราะบางคนอยากไป กินกาแฟ ดูหนัง ซื้อของ เท่านั้น แต่ “ดูหนังสือ เราขอบาย!” (ไม่ดูก็ไม่ต้องดู ตัวใครตัวมันนะ)

     ตอนหลัง ผู้เขียนได้เรียนหนังสือในสาขา “บรรณารักษศาสตร์” หรือ “วิชาห้องสมุด” อาจเพราะถูกแม่ปลูกฝังให้รักหนังสือมาแต่เดิม ก็เลยได้สัมผัสกับหนังสือมากยิ่งขึ้น และตอบแทนพระคุณแม่โดยตอนหลัง ๆ เวลาเรียนหนังสือในมหาวิทยาลัย (มหาวิทยาลัยเชียงใหม่) ว่าง ๆ จะไปหาหนังสือดี ๆ ในสำนักหอสมุด แล้วก็ยืมไปให้แม่อ่าน มีทั้งนวนิยาย สารคดี เรื่องสั้น ฯลฯ แม่ก็อ่านได้ทั้งหมด เวลาอ่านจบ แม่ก็จะบอกว่า “หามาอีกนะ เอาที่สนุก ๆ นะ” ดังนั้น เวลาแม่อ่านอะไร ลูกก็อ่านด้วย รู้เรื่องกันทั้งสองคน

     ผู้เขียนเริ่มเรียนปริญญาตรีตั้งแต่ พ.ศ. 2516 – 2519 (เรียนสามปีครึ่ง) ก็ได้พยายามหาหนังสือเรื่องต่าง ๆ มาให้แม่อ่าน แทนการไปหาซื้อตามร้าน นวนิยายดัง ๆ สมัยนั้น ต้องเป็นของทมยันตี กฤษณา อโศกสิน สุวรรณี สุคนธา รพีพร พนมเทียน ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมช เสนีย์ เสาวพงศ์ อรวรรณ สีฟ้า โบตั๋น ฯลฯ นอกจากนั้น ก็เริ่มอ่านหนังสือกำลังภายในของ ว. ณ เมืองลุง กับ น. นพรัตน์ และหนังสือแปล (หนังสือภาษาอังกฤษแปลเป็นภาษาไทย) แม่ก็ชอบอ่าน เพียงแต่บ่นหน่อย ๆ ว่าชื่อจีนกับชื่อฝรั่งนี่อ่านยาก แต่แม่ก็รู้เรื่องทั้งหมด

     หนังสือนวนิยายรวมทั้งหนังสือประเภทอื่น ๆ นักเขียนบางคนใช้นามจริง บางคนใช้นามแฝงมากมายหลายชื่อ และส่วนใหญ่เราก็จะรู้ว่านามแฝงชื่อนั้นชื่อนี้เป็นของใคร หนังสือที่ “คุณลูก” หามา “คุณแม่” ก็จะอ่านแบบไม่มีเกี่ยงงอน ลองนึก ๆ ดู มีมากมายทีเดียว อาทิเช่น

ค่าของคน โดย โรสลาเรน

อุบัติเหตุ โดย กนกเรขา

     หนังสือของทมยันตี (ชื่อจริงคือ คุณวิมล เจียมเจริญ มีผลงานเขียนโดยใช้หลายนามปากกา คือ ทมยันตี โรสลาเรน กนกเรขา และลักษณวดี) ภายใต้นามปากกาที่โดดเด่นที่สุดคือ “ทมยันตี” มีผลงานยอดเยี่ยมคือ “คู่กรรม” นอกจากนั้นยังมี “”เมียน้อย” “แก้วกลางดง” “คุณหญิงนอกทำเนียบ” “ทิพย์” “รักที่ต้องมนตรา” “อย่าลืมฉัน” ฯลฯ ยี่ห้อ “ทมยันตี” รับประกันว่า เนื้อหาสาระต้องเข้มข้น สะใจ สะท้อนสังคม และประชดประชันสุด ๆ หากจะออกหวาน ๆ ซึ้ง ๆ หรือคลุกเคล้าน้ำตา ก็ต้องใช้นามปากกา “โรสลาเรน” หรือกุหลาบราชินี หนังสือที่หามาให้แม่มีหลายเรื่อง อาทิ “ค่าของคน” “เงา” “ทางรัก” หากจะออกแบบตลกขบขัน ก็ต้องยี่ห้อ “กนกเรขา” เช่น เรื่อง “อุบัติเหตุ” “พ่อปลาไหล” “พ่อครัวหัวป่าก์” และ “แรงรัก” เป็นต้น ดังนั้น สองแม่ลูกจึงได้อ่านหนังสือของ “ทมยันตี” ไปไม่น้อยเลย

     กฤษณา อโศกสิน (ชื่อจริง คุณสุกัญญา ชลศึกษ์) มีผลงานมากมาย ที่หาให้แม่อ่าน อาทิ “เดือนครึ่งดวง” “ตะวันตกดิน” “เมียหลวง” “เรือมนุษย์” และ “สวรรค์เบี่ยง” ฯลฯ บางครั้งหาในชื่อนามปากกา “กัญญ์ชลา” ได้หนังสือมาอีกหลายเล่ม เช่น “ดวงตาสวรรค์” “ฝนหยาดสุดท้าย” “ฝันกลางฤดูฝน” และ “พระจันทร์หลงเงา” ซึ่งเมื่ออ่านจบ ไม่แม่ก็ลูกจะต้องวิพากษ์วิจารณ์อย่างใดอย่างหนึ่ง ที่แน่ ๆ คือ “กฤษณา อโศกสิน” นี่ เขียนอะไรเป็นจริงเป็นจังไปหมด ทำให้ต้อง “ปลง” กับชีวิตจริง ๆ

     สำหรับผลงานของคุณสุวรรณี (สุวรรณี สุคนธา ชื่อจริงคือ สุวรรณี สุคนธ์เที่ยง อาจารย์จากมหาวิทยาลัยศิลปากร) มีผลงานที่แม่ได้อ่านหลายเรื่อง คือ “เขาชื่อกานต์” “คืนนี้ไม่มีพระจันทร์” “ด้วยปีกของรัก” “พระจันทร์สีน้ำเงิน” “เรื่องของน้ำพุ” และ “สายบ่หยุด เสน่ห์หาย” ซึ่งเนื้อหาสาระและสำนวนโวหาร ใกล้เคียงกับ “ทมยันตี” และ “กฤษณา อโศกสิน” อย่าง “เขาชื่อกานต์” และ “เรื่องของน้ำพุ” อ่านแล้ว “เครียดมาก” ทีเดียว อย่างไรก็ดี ชีวิตคนบางส่วนก็เป็นเช่นนี้มิใช่หรือ

     นักเขียนที่ประทับใจทั้งแม่ทั้งลูกอีกรายก็คือกาญจนา นาคนันทน์ (ชื่อจริง นงไฉน ปริญญาธวัช) แม่ประทับใจทั้ง “ผู้ใหญ่ลีกับนางมา” “แค่ขอบฟ้า” และ “เขาชื่อเดช” “ผู้ใหญ่ลีกับนางมา” นั้น ทำให้คิดถึงชาวนาและเกษตรกร โดยเฉพาะชอบใจมุขที่ว่า พระเอก “ผู้ใหญ่ลี หรือ ลีนวัตร” เป็นเกษตรกรที่จบปริญญา ส่วนนางมา หรือ “มาลินี” ก็เป็นผู้หญิงดี ที่ “ไม่เชย” อย่างชื่อ (ซักกะหน่อย) และที่ประทับใจมากคือ “เขาชื่อเดช” ที่ “แม่” ได้อบรมสั่งสอนลูกชาย ให้เป็นคนดี มีความซื่อสัตย์ และเป็นสุภาพบุรุษ และ “เดช” ก็เป็นคนที่ได้ดั่งใจแม่จริง ๆ

     เรื่องที่แม่ชอบอีกเรื่องเห็นจะได้แก่ “จดหมายจากเมืองไทย” ของโบตั๋น ซึ่งแม่บอกว่าทำให้รู้ขนบธรรมเนียมประเพณีจีนได้ดีขึ้น และบอกว่าให้ขยัน ๆ เหมือนคนจีนนะ จะได้เจริญรุ่งเรือง แต่ก็อย่าลืม “ความเป็นคนไทย” ที่มี “น้ำใจ” ด้วย

สี่แผ่นดิน ของ ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมช นวนิยายทางประวัติศาสตร์ที่สนุกสนานและซาบซึ้งมาก

     เมื่อนำ “สี่แผ่นดิน” มาให้แม่อ่าน แม่มีความสุขมาก ได้ย้อนรำลึกความหลังเก่า ๆ และประทับใจกับสำนวนโวหารของ “ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมช” ที่สละสลวย และเห็นภาพพจน์ทุกบททุกตอน หลังจากนี้ก็ให้แม่ได้อ่านผลงานชิ้นอื่น ๆ ของม.ร.ว. คึกฤทธิ์ อีกหลายเรื่อง เช่น “หลายชีวิต” “ไผ่แดง” ฯลฯ ซึ่งล้วนเป็นผลงานเขียนที่น่าอ่านยิ่ง

     ช่วงปีพ.ศ. 2513 เป็นต้นมา นวนิยายจีนกำลังภายในเป็นที่นิยมทั่วไป บางเรื่องมีการจัดทำเป็นภาพยนตร์ทั้งทางโทรทัศน์ และฉายในโรงภาพยนตร์ แม่ของผู้เขียนก็เป็นท่านหนึ่งที่คอยติดตามนวนิยายเหล่านี้ด้วย ดังนั้น หนังสือส่วนหนึ่งที่นำมาให้แม่อ่านจึงมีนวนิยายจีนกำลังภายในหลาย ๆ เรื่องติดมาด้วย ส่วนใหญ่เป็นนวนิยายจีนที่แปลโดย ว. ณ เมืองลุง และ น. นพรัตน์ เรื่องที่ฮิตในช่วงนั้นมีหลายเรื่อง โดยเฉพาะเรื่องที่เขียนโดย “โก้วเล้ง” เช่นเรื่อง “ฤทธิ์มีดสั้น” “เหยี่ยวเดือนเก้า” “จอมดาบหิมะแดง” “เดชขนนกยูง” “ผีเสื้อสยองขวัญ” “นกแก้วสยองขวัญ” “นักสู้ผู้พิชิต” “พยัคฆ์ร้ายบู๊ลิ้ม” “ชอลิ่วเฮียง” “จอมโจรจอมใจ” และ “เล็กเซี่ยวหงส์” รวมทั้งเรื่องกำลังภายในที่เป็นตำนาน คือ “มังกรหยก” ของ “กิมย้ง” แปลโดย จำลอง พิศนาคะ แม่ไม่เคยพลาดเลย และส่วนใหญ่แม่จะบอกให้ “ลูก” จดข้อคิดคำคมดี ๆ จากนวนิยายกำลังภายในที่ได้อ่านไว้ด้วย ซึ่งผู้เขียนก็ไม่รีรอที่จะทำตามโดยดี

"ฤทธิ์มีดสั้น" หรือ "เซี่ยวลี้ปวยตอ" ของ โก้วเล้ง แปลโดย ว. ณ เมืองลุง นับเป็นนวนิยายกำลังภายในที่โดดเด่นและมีผู้รู้จักมากที่สุด ความรักและความเสียสละที่ "ลี้น้อย" มีให้เพื่อน รวมทั้ง "มีดสั้น" ที่ไม่เคยพลาดเป้า ทำให้ "เซี่ยวลี้ปวยตอ" เป็นนวนิยายกำลังภายในที่คลาสสิกที่สุดของวรรณกรรมจีน

     สำหรับหนังสือแปลจากภาษาฝรั่ง ผู้เขียนก็นำมาให้แม่อ่านบ้างตามโอกาส รวมทั้งสารคดีอะไรต่าง ๆ

     จึงสรุปได้ว่า ในการส่งเสริมการอ่านในครอบครัว ระยะแรก แม่จะเป็นคนส่งเสริมให้ลูกได้อ่าน และรักการอ่าน โดยการอ่านหนังสือง่าย ๆ สนุก ๆ มีภาพประกอบ พอลูกอ่านมากขึ้น “ติด” หนังสือแล้ว ก็ขยายขอบเขตให้อ่านอะไรต่าง ๆ มากขึ้นเรื่อย ๆ ระยะต่อมา ลูกอาจหาหนังสือต่าง ๆ มา “แชร์” ให้แม่ได้อ่านบ้าง ในที่สุด ทั้งแม่และลูกก็จะอ่านหนังสือไปด้วยกัน และเรียนรู้ไปด้วยกัน

     ดีไหมจ๊ะแม่ ?

หลวงพ่อกับไม้เท้าคู่ใจ

     เมื่อทราบข่าวว่า ท่านเจ้าประคุณ พระพุทธพจนวราภรณ์ (จันทร์ กุสโล) เจ้าอาวาสวัดเจดีย์หลวงวรวิหาร เชียงใหม่ “หลวงพ่อ”ของผู้เขียน ได้ละสังขารเสียแล้ว ด้วยโรคชรา เมื่อเวลา 18.33 น. วันที่ 11 กรกฎาคม 2551 สิริรวมอายุ 91 ปี 71 พรรษา ผู้เขียนก็ใจหาย และเสียดาย ที่คนที่ดีที่สุดคนหนึ่งของเชียงใหม่ ภาคเหนือ และประเทศไทย ต้องจากไปอย่างไม่มีวันกลับ แต่อย่างไรก็ดี ผู้เขียนก็ไม่ได้โศกเศร้า เสียใจ และร้องไห้ฟูมฟายแต่ประการใด เพราะ “หลวงพ่อ”มักจะบอกอยู่อย่างสม่ำเสมอว่า “เกิด แก่ เจ็บ ตาย”เป็นเรื่องธรรมดา และท่านก็มักจะบอกให้พวกเรา “นักเรียนเมตตาฯ”คอยสวดมนต์ทุกเช้า-ค่ำ โดยเฉพาะบทที่ว่าด้วย “บทสวดแผ่เมตตา”ที่ว่า “สัพเพสัตตา สัตว์ทั้งหลายที่เป็นเพื่อนทุกข์ เกิด แก่ เจ็บ ตาย ด้วยกัน หมดทั้งสิ้น …”คือท่านสอนพวกเราให้รู้จักการละ การวาง ตั้งแต่ยังเป็นเด็ก ๆ ดังนั้น เวลาที่ท่านจะจากไป เราก็ไม่ต้องโศกเศร้าให้มากไป แต่ต้องมีสติ ตั้งสติ และปฏิบัติตัวให้เหมาะสมแก่กาล ยิ้มรับทุกสิ่งโดยดี และหวังว่าบัดนี้ท่านคงได้ไปอยู่บนสรวงสวรรค์ชั้นฟ้าแล้ว

วัดเจดีย์หลวงวรวิหาร

หลวงพ่อในโกศทอง

นกหัสดีลิงค์ พาหนะที่จะพาหลวงพ่อไปสู่สรวงสวรรค์

     ผู้เขียนได้รู้จักและคุ้นเคยกับหลวงพ่อเมื่อได้เข้าเรียนในโรงเรียนเมตตาศึกษา ในปี พ.ศ. 2508 เมื่อเข้าเรียนในชั้นประถมปีที่ 5 (หลักสูตรเก่า เรียน ป. 1-4, ป. 5-7, ม.ศ. 1-3 และ ม.ศ. 4-5 พอผู้เขียนเรียนจบ ป. 4 จากโรงเรียนวรเชษฐอนุสสรณ์ ก็มาต่อ ป. 5 ที่โรงเรียนเมตตาศึกษา การเข้าเรียนที่เมตตาฯ ไม่ง่ายนัก เพราะต้องสอบเข้า และทางโรงเรียนเขาคัดเด็กเก่ง ๆ ทั้งนั้น อย่างไรก็ดี เขามีนโยบายหรือคำขวัญของโรงเรียนว่า “เรียนดี ไม่มีทุน ร่างกายสมบูรณ์ ความประพฤติดี”ดังนั้น เด็กที่จะเข้าเรียนที่โรงเรียนนี้ได้ จำต้องมีคุณสมบัติตามคำขวัญที่ว่า ก็แปลว่าผู้เขียนก็ต้องมีคุณสมบัติดังกล่าวด้วย) ในตอนนั้น หลวงพ่อมีสมณศักดิ์เป็น “พระวินัยโกศล”เป็นผู้อำนวยการโรงเรียนเมตตาศึกษา ผู้เขียนจึงได้พบหน้าท่านเกือบทุกวัน เพราะท่านมักจะมาตรวจแถวตอนเช้า ท่านจะนั่งทำงานบนตึกที่ชั้น 2 ทางทิศตะวันออก ว่าง ๆ ท่านจะออกเดินดูความเรียบร้อยของอาคารสถานที่ ครูอาจารย์ และเด็กนักเรียนเป็นครั้งคราว เวลาท่านจะเดินไปที่ใด ท่านมักจะถือไม้เท้าเหล็กไปด้วย (พวกเรามักจะเรียกว่า “ไม้ตะพด”) ทั้ง ๆ ที่ท่านยังไม่แก่เลยในตอนนั้น มีครั้งหนึ่งที่ผู้เขียนเจอดี คือตามปกติเวลาที่พบหลวงพ่อ พวกเราจะต้องยกมือไหว้ และไหว้ค้างไว้จนกว่าท่านจะเดินห่างออกไป แต่ในตอนนั้น เพราะผู้เขียนยังเด็ก (กำลังอยู่ ป. 5 เทอม 2) ผู้เขียนกับเพื่อนนักเรียกอีก 2 คน เห็นหลวงพ่อเดินผ่านมา ก็ยกมือไหว้ แล้วก็รีบเดินหนี เพราะจะรีบไปเล่นกัน (เพราะเป็นเวลาเที่ยงกว่า ๆ หลังกินข้าวแล้ว) หลวงพ่อก็บอกว่า “นี่ นี่ มานี่ก่อน จะรีบไปไหน รู้หรือเปล่า เวลาผู้ใหญ่เดินผ่าน ต้องยกมือไหว้ แล้วก็หยุดเดินก่อน ให้ผู้ใหญ่เดินไปก่อน พวกเธอถึงจะไปได้ รู้ไหม?”หลังจากนั้นท่านก็เอา “ไม้ตะพด”(เหล็กหนัก ๆ) แพ่นกระบาลทั้งสามคน พวกเราก็เลยจำคำสอนของท่านมาตั้งแต่นั้น (ความจริงท่านไม่ได้ตีแรงเท่าไหร่หรอก ตีแบบหยอก ๆ เท่านั้นแหละ)

     เพื่อนนักเรียนของผู้เขียนหลายคนมาจากต่างจังหวัดบ้าง ต่างอำเภอบ้าง (ของจังหวัดเชียงใหม่) ไม่มีที่อยู่อาศัยในเมือง หลวงพ่อท่านให้อาศัยอยู่ในกุฎิ ทั้งกุฎิของท่านบ้าง ของพระท่านอื่นบ้าง ดังที่ใคร ๆ เรียกว่าเป็น “เด็กวัด”ผู้เขียนอยู่อาศัยกับพ่อแม่แถวน้ำตกห้วยแก้ว จึงไม่ได้เป็นเด็กวัดอย่างเต็มตัวนัก แต่อย่างไรก็ดี มีหลายครั้งหลายคราที่ผู้เขียนมักจะไปหาเพื่อนในกุฎิหลวงพ่อเวลาเที่ยง ๆ และมีโอกาสทำตัวเป็น “เด็กวัด”คือได้กินอาหารก้นบาตรร่วมกับ “เด็กวัด”ตัวจริง ทานเสร็จช่วยกันล้างบาตร ล้างถ้วยชาม ก็เป็นประสบการณ์ที่น่าประทับใจไม่น้อยเลย

ในพระวิหารวัดเจดีย์หลวง

นาควัดเจดีย์หลวง นับเป็นนาคที่มีความสวยงามมากที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศไทย

     หลวงพ่อท่านเป็นคนขยัน ชอบเขียน ชอบอ่าน และมักจะนำความรู้ ประสบการณ์ และข้อคิดดี ๆ มาสั่งสอนพวกเราอยู่อย่างสม่ำเสมอ ทั้งหน้าเสาธง ในที่ประชุมนักเรียนหรือในโอกาสต่าง ๆ บางครั้งก็พาพวกเราไปในวิหาร ท่านจะเป็นผู้อบรมหรือให้ความรู้เกี่ยวกับเรื่องต่าง ๆ ที่ควรทราบ เช่นแนะนำให้รู้ว่า ในวิหารวัดเจดีย์หลวงนั้น มีพระพุทธปฏิมาประธานประทับยืนที่สวยงามยิ่ง เป็นพระพุทธรูปปางห้ามญาติ เรียกว่า “พระอัฏฐารส”สองข้างของพระประธานเป็นพระอัครสาวก คือ พระโมคคัลลานะและพระสารีบุตร เป็นต้น นอกจากนั้นบนกำแพงยังเป็นภาพวาดต่าง ๆ แสดงเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับชีวประวัติของพระพุทธเจ้า และที่น่าภูมิใจก็คือ นาคด้านหน้าของพระวิหารทั้ง 2 ตัว เป็นผลงานการปั้นของ “สล่า”เชียงใหม่ ที่ปั้นได้สวยงามที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศไทย ซึ่งทำให้พวกเรานำไป “โม้”ให้คนอื่น ๆ ฟังอยู่เสมอ ๆ นอกจากท่านอบรมและให้ความรู้แล้ว ท่านก็จะแนะนำเกี่ยวกับการสวดมนต์ ซึ่งมีการสวด 2 แบบ คือ สวดแบบสั้น (หรือแบบย่อ) และสวดแบบยาว หากมีเวลาน้อยก็สวดแบบสั้น หากมีเวลามากก็สวดแบบยาว แต่เนื้อหาสาระของการสวดแต่ละครั้งจะใกล้เคียงกัน

     สิ่งที่น่าประทับใจในตัวหลวงพ่ออีกประการหนึ่งก็คือ ท่านเป็นคนที่เอาจริงเอาจัง มุมานะ และมีกลยุทธ์ทางการถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์แก่ลูกศิษย์ลูกหาตลอดเวลา ในเรื่องกลยุทธ์การจดจำ “บทสวด”ก็คือ พยายามให้ลูกศิษย์ใช้เวลาว่างในการท่องบทสวดทุกครั้งที่มีโอกาส ไม่เว้นแม้แต่การไปทัศนศึกษา มีครั้งหนึ่งได้มีโอกาสไปทัศนศึกษาวัดวาอารามในดินแดนอีสาน ซึ่งได้รับการขนานนามว่า มีหลวงพ่อ หลวงปู่ หลายท่านที่มีชื่อเสียง บางท่านมรณภาพแล้ว บางท่านยังมีชีวิตอยู่ หลวงพ่อกับลูกศิษย์ได้จัดทัวร์โดยระดมคนไปได้มากมายหลายคัน (รถบัส) มีทั้งศิษย์เก่า ศิษย์ปัจจุบันของโรงเรียนเมตตาศึกษา ผู้ปกครองนักเรียน และญาติโยม ซึ่งต่างตื่นเต้นและยินดีที่จะได้ไปทัวร์กับหลวงพ่อ ที่น่าประหลาดก็คือ สูจิบัตรที่แจกแก่ลูกทัวร์ แทนที่จะเป็นบทเพลงต่าง ๆ ที่เด็ก ๆ จะนำไปร้องบนรถให้เกิดความสนุกสนาน แบบ “ฉิ่งฉับทัวร์”กลับกลายเป็นบทสวดบทสำคัญ ๆ เช่น บทว่าด้วยอิติปิโสฯ บทสวดแผ่เมตตา ฯลฯ ซึ่งลูกทัวร์ทุกคนก็ยินดีรับด้วยความเต็มใจ ก่อนขึ้นรถท่านบอกว่า ทัวร์ของเราเป็นทัวร์แบบธรรมะ ดังนั้น เมื่อรถแล่นไป ก็ขอให้ทุกคนท่องบทสวดต่าง ๆ ให้พร้อมเพรียงกัน และเมื่อไปถึงวัดต่าง ๆ ที่เราจะต้องไปพำนัก เราจะมีการแข่งขันท่องบทสวด ว่ากลุ่มใด คันใด จะท่องได้ดีกว่ากัน แล้วลูกทัวร์แต่ละคันก็ขะมักเขม้นซ้อมบทสวดกันอย่างเอาจริงเอาจัง ดังนั้น เวลารถไปที่แห่งใด คนที่อยู่ริมถนนก็จะได้ยินบทสวดมนต์ประสานเสียงกันระงมไปหมด เป็นเรื่องที่น่า “อะเมสซิ่ง”จริง ๆ ในตอนกลับจากทัวร์ หากไปถามลูกทัวร์แต่ละรายว่าเป็นอย่างไรบ้าง ไปทัวร์ครั้งนี้ แต่ละคนก็บอกว่า “สนุกมาก อยากไปทัวร์กับหลวงพ่ออีกจัง จัดอีกเมื่อไหร่บอกด้วย”

ทางขึ้นวัดภูทอก จ. หนองคาย

วัดพระธาตุพนมวรมหาวิหาร

     อีสานนับเป็นดินแดนแห่งพระพุทธศาสนา ไปแห่งหนตำบลใดก็จะมีวัดวาอารามไปทั้งนั้น บางแห่งเป็นวัดบ้านแหละบางแห่งอยู่ตามป่าตามเขา เป็น “วัดป่า”ที่มักจะมีหลวงพ่อ หลวงปู่ ที่มีกิตติศัพท์เลื่องลือไปทั่วแดนดิน หลวงพ่อเป็นพระนิกายธรรมยุต เป็นสายปฏิบัติ จึงมีจุดมุ่งหมายที่จะไปเยี่ยมชมวัดสายปฏิบัติ รวมทั้งไปกราบไหว้พระในสายนี้ด้วย สถานที่ไปเยี่ยมชมคราวนั้นมีหลายแห่ง อาทิ วัดป่าสุทธาวาส จ. สกลนคร ซึ่งไปนมัสการหุ่นของพระอาจารย์มั่น (หลวงปู่มั่น ภูริทัตโต) ซึ่งนับเป็นพระสายปฏิบัติที่เป็นที่เคารพสักการะของประชาชนชาวอีสานทั่วไป เมื่อท่านมรณภาพในพ.ศ. 2492 อัฐิของท่านได้แปรสภาพกลายเป็นพระธาตุ ซึ่งตีความได้ว่าท่านเป็นพระสงฆ์ที่ได้สำเร็จพระอรหันต์ ได้เข้าสู่ปรินิพพาน จากนั้นหลวงพ่อพาพวกเราไปไหว้พระที่วัดเจติยาคีรีวิหาร (วัดภูทอก) จ. หนองคาย ซึ่งต้องเดินบนไม้กระดานเล็ก ๆ ไต่ไปตามขอบหินเป็นที่หวาดเสียว จนขึ้นไปนมัสการพระบนเขา พวกเราพากันไปพักค้างคืนที่วัดพระธาตุพนมวรมหาวิหาร จ. นครพนม เป็นเวลา 1 คืน พระธาตุพนมอยู่ริมฝั่งแม่น้ำโขง ในปี พ.ศ. 2518 องค์พระธาตุได้หักโค่นลงเพราะลมพายุที่รุนแรง ช่วงที่หลวงพ่อและผู้เขียนไปเยี่ยมเยือนนั้น องค์พระธาตุได้รับการบูรณะเรียบร้อยแล้ว เราไปถึงตอนเย็น ๆ หลังจากอาบน้ำอาบท่ากันเรียบร้อยแล้ว ก็ชวนกันไปนมัสการองค์พระธาตุ ซึ่งใหญ่โตมโหฬารมาก ดึก ๆ กระแสลมพัดแรง จนเกรงกันว่าองค์พระธาตุจะหักโค่นอีกหรือเปล่า พวกเราจึงต้องพากันวิ่งหนีออกจากองค์พระธาตุโดยเร่งด่วน จึงเข้าใจได้ว่า ทำเลที่ตั้งองค์พระธาตุคงมีกระแสลมแรง ๆ พัดผ่านอยู่เสมอ (นี่หากกรมศิลปากรคำนวณไม่ถูก พระธาตุอาจจะล้มอีกได้ แต่เข้าใจว่าเขาคงคำนวณไว้ดีแล้ว)

วัดเขาสุกิม จ. จันทบุรี

     วันถัดมา หลวงพ่อพาพวกเราไปเยี่ยมวัดสุปัฏนารามวรวิหาร ที่จังหวัดอุบลราชธานี วัดนี้เป็นวัดเก่า สร้างในปีพ.ศ. 2393 สิ่งที่น่าสนใจที่สุดอย่างหนึ่งของวัดก็คือ พระประธาน ที่ได้รับการขนานนามว่า “พระสัพปัญญูเจ้า”ซึ่งมีลักษณะงดงามคล้ายกับ “พระพุทธชินราช”แห่งเมืองพิษณุโลก ชาวบ้านจึงเรียกกันอีกชื่อหนึ่งว่า “พระพุทธชินราชแห่งเมืองอีสาน”หลวงพ่อให้พวกเราค้างคืนที่วัดแห่งนี้ และให้มีการประกวดสวดมนต์กันอย่างเอิกเกริก พวกเราทำกันได้ดี ไม่มีที่ติ วันรุ่งขึ้นรถบัสของคณะทัวร์ “กองทัพธรรม”ได้ขับอ้อมลงไปทางใต้ของดินแดนอีสาน ไปยังวัดเขาสุกิม จ. จันทบุรี หลวงพ่อพาพวกเราไปกราบนมัสการหลวงปู่สมชาย ฐิตวิริโย ผู้ก่อตั้งวัดเขาสุกิม เนื่องจากวัดอยู่บนยอดเขา พวกเราต้องใช้บริการของรถกระเช้าไฟฟ้าพาขึ้นไปยังบริเวณวัดด้านบน ท่านให้พวกเราพักค้างคืนในศาลาวัดเขาสุกิม 1 คืน บริเวณศาลา ใครจะอยู่ตรงไหน นอนตรงไหน ไม่มีใครว่า เพราะเราต่างเป็นสหายธรรมกันทั้งนั้น ส่วนใหญ่พวกเราจะทำอะไรกันอย่างรวดเร็ว เพราะประเดี๋ยว ประมาณ 1-2 ทุ่ม จะต้องแข่งขันสวดมนต์กันอีก และหลวงพ่อก็กล่าวชมเชยเพราะพวกเราต่างสวดมนต์กันได้อย่างไม่มีที่ติ ตอนเช้าพวกเราต้องรีบลุกอาบน้ำ เพื่อร่วมตักบาตรพระสงฆ์ โดยเฉพาะตักบาตรหลวงปู่สมชายฯ (ซึ่งตอนนั้นท่านยังเป็นพระหนุ่ม (พ.ศ. 2519) เราจึงยังไม่เรียกว่า “หลวงปู่”แต่อย่างใด) เห็นท่านกับพระสงฆ์ สามเณร ทุกรูป เอาภัตราหารทั้งหมดที่มีคนนำมาถวาย มาคลุกในบาตร และฉันอาหารแบบนั้นทุกรูป โดยไม่ทราบว่าอันไหนเป็นข้าว อันไหนเป็นหมู เป็นเนื้อ เป็นแกง ฯลฯ ซึ่งหลวงพ่อได้อธิบายให้ฟังว่า วัดเขาสุกิมนี้เป็นวัดป่า เขามีระเบียบกฎเกณฑ์ให้ปฏิบัติตนแบบเรียบง่าย ไม่ยึดติดกับวัตถุสิ่งของใด ๆ ดังนั้นในการฉันอาหารจึงต้องฉันโดยไม่เลือกว่าเป็นอาหารประเภทใด เมื่อผู้ใดถวายอะไรมา ท่านก็ฉันทั้งนั้น พวกเราได้ร่วมทำบุญ ได้เยี่ยมชมบริเวณวัดที่สงบ ร่มรื่น เหมาะแก่การปฏิบัติธรรมตามสมควร ก่อนที่จะพากันขึ้นรถกลับ

จรัล มโนเพ็ชร ศิษย์โปรดคนหนึ่งของหลวงพ่อ

นอกจากหลวงพ่อจะเป็นผู้บอกเล่าและให้ประสบการณ์ทางพระพุทธศาสนาต่าง ๆ แล้ว ท่านยังเป็นผู้ที่จำบรรดาลูกศิษย์ลูกหาได้เป็นอย่างดี ลูกศิษย์ที่ท่านภูมิใจคนหนึ่งคือ พี่จรัล มโนเพ็ชร ซึ่งเข้าเรียนก่อนผู้เขียน 3-4 ปี เมื่อผู้เขียนเข้าเรียนชั้น ป. 5 ในพ.ศ. 2508 พี่จรัญเขาออกจากโรงเรียนไปแล้ว เพราะไปเรียนต่อที่วิทยาลัยเทคนิคภาคพายัพ (ปัจจุบันคือมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลวิทยาเขตล้านนา) พี่จรัลมีความสามารถโดดเด่นทางด้านดนตรี ดังนั้น ใคร ๆ ก็ต้องจำได้เป็นธรรมดา แต่หลวงพ่อท่านจำผู้เขียนได้เสมอมา แม้จะเรียนที่โรงเรียนเมตตาศึกษาเพียง 3 ปีเท่านั้นก็ตาม (ป. 5 – ป. 7) รวมทั้งท่านยังจำมารดาของผู้เขียนได้อย่างแม่นยำอีกด้วย โดยท่านจำได้ว่ามารดาของผู้เขียนเป็นแม่ค้าหาบเร่ขายมะพร้าวเผา เป็นคนยากจนมาก เวลาพบเห็นผู้เขียนเมื่อใดก็จะสอบถามว่ามารดาเป็นอย่างไร สบายดีหรือไม่ ยังทำงานหนักอยู่หรือเปล่า ตลอดเวลาทีเดียว จนเมื่อมารดาผู้เขียนถึงแก่กรรมในปีพ.ศ. 2534 ผู้เขียนได้ไปนิมนต์ท่านมาเทศน์ในงานศพมารดา ท่านให้ความเมตตามาเทศน์ให้ด้วยความเต็มใจยิ่ง และท่านจงใจเทศน์เกี่ยวกับ “พระคุณบิดามารดา”แก่เจ้าภาพและผู้มาร่วมงานอย่างละเอียดลึกซึ้งทีเดียว

     เนื่องจากหลวงพ่อท่านอ่านมาก ฟังมาก รวมทั้งมีโอกาสเดินทางท่องเที่ยวไปในที่ต่าง ๆ ทั้งในประเทศและต่างประเทศอยู่บ่อยครั้ง ท่านจึงมีเรื่องมาสอนและบอกเล่าแก่คนอื่น ๆ อยู่ตลอดเวลา ทั้งที่ผ่านรายการ “ข้อคิดประจำวัน”ที่ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงทหารอากาศตอนเช้า หรือจากการเป็นวิทยากรบรรยายในที่ต่าง ๆ ข้อคิดของหลวงพ่อมักใช้สำนวนโวหารที่กระชับ ชัดเจน และไพเราะ อาทิเช่น

• การพัฒนาที่ถูกทาง คือการเสริมสร้างคนดี
• ชีวิตที่ยุ่งยาก เพราะมีความอยากมากเกินไป
• สังคมจะเป็นธรรม เพราะไม่เหยียบย่ำคนอื่น
• ไม่หลงของเก่า ไม่เมาของใหม่ เป็นหัวใจการพัฒนา
• ถ้าทำงานเห็นแก่หน้า จะพบปัญหาเรื่อยไป
• การทำความดีมีได้ทุกโอกาส ความประมาททำให้พลาดจากความดี
• จงทำตามความถูกต้อง อย่าทำเพราะความถูกใจ
• อย่าคบคนชั่วเป็นมิตร อย่าทำบัณฑิตให้เป็นศัตรู
• ควายโง่ยังใช้งานได้ คนโง่ใช้ทำอะไรไม่ได้เลย
• ไม่มีอะไรยาก สำหรับคนที่มีความเพียร
   ไม่มีอะไรง่าย สำหรับคนที่เกียจคร้าน
                    ฯลฯ

     หลวงพ่อของผู้เขียน หรือหลวงปู่ของลูกหลานคนอื่น ๆ จึงนับเป็น “ปูชนียบุคคล”ที่สาธุชนทั้งหลายพึงรำลึกถึง และใช้เป็น “ต้นแบบ”คนดีของสังคมได้เป็นอย่างดีที่สุดท่านหนึ่งทีเดียว

พฤกษกผกาสร อีกกุญชรอันปลดปลง
โททนต์เสน่งคง สำคัญหมายในกายมี
นรชาติวางวาย มลายสิ้นทั้งอินทรีย์
สถิตทั่วแต่ชั่วดี ประดับไว้ในโลกา

น้อง ๆ เขาเขียนป้ายกันง่าย ๆ อย่างนี้แหละ

ช่วงส่งท้ายปีเก่า ต้อนรับปีใหม่ พ.ศ. 2553 ผู้เขียนได้มีโอกาสทำความดีเล็ก ๆ น้อย ๆ ร่วมกับพี่ ๆ น้อง ในสำนักงาน รวมทั้งเพื่อนฝูงญาติสนิทมิตรสหาย นั่นคือ ได้จัดทำโครงการ เรียกว่า “โครงการปันน้ำใจสู้ภัยหนาว” ซึ่งการจัดคราวนี้ ถือว่า เป็นการจัดครั้งที่ 3 ครั้งแรกจัดเมื่อวันที่ 7-8 เมษายน 2545 จัดให้แก่ครู นักเรียน และชาวบ้านบ้านแม่ขีด อ. แม่ลาน้อย จ. แม่ฮ่อนสอน ครั้งที่ 2 จัดในวันที่ 29 มกราคม 2549 โดยจัดให้แก่ชาวบ้านบ้านแม่หืด ต. บ่อหลวง อ. ฮอด จ. เชียงใหม่ ส่วนครั้งนี้ จัดให้แก่ครู นักเรียน และชาวบ้านบ้านแม่ลายเหนือ ต. บ่อหลวง อ. ฮอด จ. เชียงใหม่

พรรคพวกเพื่อนฝูงที่ร่วมโครงการปันน้ำใจสู้ภัยหนาว ครั้งที่ 3

การจัดกิจกรรมให้แก่ชาวบ้าน สิ่งที่สำคัญก็คือ ต้องซักถามว่าชาวบ้านต้องการอะไร ขาดเหลืออะไร เราจะได้ช่วยเหลือเขาได้อย่างตรงจุด ประเด็นสำคัญที่จำเป็นคงหนีไม่พ้นความต้องการด้านกายภาพ เช่น เสื้อผ้า เครื่องนุ่งห่ม อาหาร ยารักษาโรค (แต่เรื่องที่อยู่อาศัย เราคงขอยกเว้นไว้ก่อน เพราะออกจะเกินกำลังไปหน่อย) และอีกด้านหนึ่งคือด้านสติปัญญาหรือด้านให้ความรู้ ซึ่งสามารถทำได้หลายอย่าง อาทิ การไปให้ความรู้ การบรรยาย การสาธิต หรือการนำหนังสือ เอกสาร และข่าวสารต่าง ๆ ไปแจกให้ ซึ่งผู้เขียนและพรรคพวกก็ยึดหลักความต้องการในสองด้านนี้แหละ

เราเป็นคนเล็ก ๆ เราก็ช่วยคนอื่น ๆ แบบเล็ก ๆ ไม่หวือหวาฟู่ฟ่า เพียงแต่หวังว่า สิ่งที่เราทำเป็นเสมือนน้ำหยดเล็ก ๆ ที่ชโลมใจคนยากคนจนให้มีความรู้สึกดีขึ้นบ้าง

ดังนั้น โครงการ “ปันน้ำใจสู้ภัยหนาว” แต่ละครั้งที่เกิดขึ้น จึงมีจุดเน้นที่การแจกผ้าห่มกันหนาวเป็นสำคัญ เพราะคนยากคนจน คนบนดอย ส่วนใหญ่ยังหนาวเหน็บ ยังขาดเครื่องกันหนาวอีกมาก การช่วยเหลือเรื่องเครื่องกันหนาวจึงเป็นความต้องการอันดับต้น ๆ ของพวกเขา

ดอยสูงที่สวยงามแต่มักจะหนาวเหน็บอยู่ตลอดปี

กรรมการกับสิ่งของที่จะเตรียมมอบให้แก่ชาวบ้าน

เด็กน้อยบนดอยสูง

ผู้เขียนกำลังแจกผ้าห่มร่วมกับเพื่อน ๆ

นอกจากนั้น อาหารและยา ก็เป็นเรื่องสำคัญของชาวบ้านเช่นเดียวกัน ดังนั้นการแจกผ้าห่ม อาหาร และยา จึงเป็นเรื่องความจำเป็นพื้นฐานที่นักพัฒนาต่าง ๆ ทั้งคนเล็ก ๆ หรือนักพัฒนาสามารถดำเนินการได้ตลอดเวลา อย่างไรก็ดี มักมีคนกล่าวกันเสมอ ๆ ว่า การแจก “สิ่งของ” เป็นการสงเคราะห์ที่มิได้แก้ “ต้นเหตุ” แห่งปัญหา เพราะคนจะคอยรอรับความช่วยเหลือเรื่อยไป ไม่มีที่สิ้นสุด แต่ควรมีการสอน “วิธีการ” ในการทำสิ่งนั้น ๆ เพื่อให้เขาสามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ด้วยตนเอง ซึ่งก็นับว่ามีหลักการและเหตุผลที่ดีมากอยู่ แต่ในช่วงแรกเราต้องทำให้คนสามารถมีชีวิตอยู่ได้ก่อน มีข้าว มีน้ำ มีเสื้อผ้า และมีความอบอุ่น อย่าให้หนาวตายก่อนที่จะได้ทำอะไรดี ๆ ที่นักวิชาการว่าไว้

อย่างที่ว่า พวกเราก็อยากที่จะส่งเสริมให้เด็ก ๆ และชาวบ้านมีโอกาสในการศึกษาหาความรู้มากขึ้น จึงระดมกันหาหนังสือ วารสาร นิตยสาร และวัสดุการอ่าน ตามที่จะพอหาได้ มามอบให้แก่เด็กและชาวบ้าน ซึ่งหวังว่าพวกเขาจะได้อ่าน และได้รับประสบการณ์จากการอ่านมากยิ่งขึ้น ทั้งนี้คาดกว่า ผู้นำชุมชนและคณะครูจะเป็นผู้กระตุ้นในเรื่องนี้มากขึ้น

สาว ๆ กำลังเซ็นเซอร์ ว่านิตยสารที่จะแจกนี่เหมาะกับเด็ก ๆ หรือเปล่านะ

เด็ก ๆ กำลังเล่นชักเย่อกันอย่างสนุกสนาน

ส่วนอุปกรณ์กีฬาน่าจะมีส่วนทำให้เด็กและเยาวชนมีการออกกำลังกายมากขึ้น แทนการทำกิจกรรมที่ไม่เป็นประโยชน์หรือเสพยาเสพติด
ความหวังอาจหวังสูง แต่หากมีการปฏิบัติ แม้ไม่มาก ยังดีกว่าไม่ได้ทำอะไรเลย หรือมิใช่